De informatie in dit artikel is uitsluitend bedoeld ter informatie en is geen financieel advies. Beleggen in cryptovaluta brengt hoge risico's met zich mee. Doe altijd je eigen onderzoek.

Shitcoin betekenis: wat de term inhoudt en waarom 53 procent van de tokens mislukt

Een shitcoin is een token zonder herkenbaar nut, en volgens CoinGecko is meer dan de helft van alle nieuwe tokens sinds 2021 alweer verdwenen. Deze gids laat de typische patronen zien en de waarschuwingssignalen die je vóór de aankoop kunt controleren.

Een hand grijpt onder een felle gloeilamp in een berg bonte, naamloze blikken penningen in een kraam op een nachtelijke kermis
Veel tokens, weinig inhoud: bij shitcoins beslist vaak het toeval in plaats van een product.
12 min. leestijd
Delen:

Een shitcoin is een cryptomunt zonder herkenbaar nut, zonder werkend product en vaak zonder verantwoordelijk team. De term is denigrerend jargon uit de Engelstalige cryptowereld en slaat op tokens waarvan de koers bijna alleen leeft van aandacht, reclame en de hoop op snelle winst. Een officiële definitie bestaat niet. Wie het woord gebruikt, velt een waardeoordeel.

Voor beleggers is dat meer dan een stijlkwestie. Volgens een studie van CoinGecko worden van ruim 25,2 miljoen tokens die sinds juli 2021 op het dataplatform GeckoTerminal zijn genoteerd, zo'n 13,4 miljoen niet meer verhandeld. Dat is 53,2 procent. Wie geld in een nieuwe munt steekt, koopt dus met grote waarschijnlijkheid een project dat binnen enkele maanden verdwenen is. Deze gids legt uit wat achter de term zit, welke patronen zich herhalen en aan welke controleerbare criteria je zwakke projecten herkent voordat je via een crypto exchange koopt. Namen van afzonderlijke projecten noemen we bewust niet: het gaat om kenmerken, niet om een schandpaal.

Wat betekent shitcoin? Definitie en gebruik van de term

In de dagelijkse cryptopraktijk heeft het woord twee betekenissen. De enge betekenis gaat over tokens die vanaf het begin op snel geld zijn gericht: geen product, geen gebruikers, maar wel een groot deel van de munten bij de oprichters en een luidruchtige campagne op sociale media. De brede betekenis komt uit het kamp van de zogeheten bitcoin-maximalisten. Deze beleggers beschouwen alleen bitcoin als een blijvend levensvatbare cryptomunt en plakken het etiket zonder onderscheid op elke andere munt.

Voor een aankoopbeslissing is alleen de enge betekenis bruikbaar, omdat die aan kenmerken te koppelen is. Een token is geen shitcoin omdat hij klein, nieuw of goedkoop is. Hij wordt het wanneer meerdere waarschuwingssignalen samenkomen: onbekende verantwoordelijken, geconcentreerde bezittingen, ontbrekende liquiditeit, een contract met verborgen functies en marketing die rendement belooft. De term beschrijft dus een risicoprofiel, geen techniek.

Ook wat het woord niet zegt, is van belang. Een shitcoin is niet automatisch fraude in juridische zin. Veel zwakke tokens mislukken simpelweg omdat niemand er belangstelling voor heeft. Van fraude is pas sprake als iemand kopers bewust misleidt. Dat onderscheid bepaalt later ook of je aanspraken hebt of alleen een verlies.

De benaming is bijna zo oud als de eerste kopieën van bitcoin. Al vroeg ontstonden talloze munten die de code van bestaande projecten overnamen, alleen de naam veranderden en geen nieuwe technologie meebrachten. Met de opkomst van initial coin offerings, waarbij projecten hun tokens rechtstreeks aan beleggers verkochten, en later met de memecoins uit de internetcultuur kreeg de term steeds nieuwe voeding. Of een bepaalde munt een shitcoin is, blijft uiteindelijk een mening. Alleen de kenmerken zijn te controleren.

Shitcoin, altcoin en memecoin: waar de grenzen liggen

Een altcoin is elke cryptomunt behalve bitcoin. De term is neutraal en omvat grote netwerken met een waarde van miljarden net zo goed als projecten die gisteren zijn ontstaan. Een memecoin is een token waarvan de identiteit berust op een internetgrap, een dier of een figuur, en die meestal geen technische functie heeft. Memecoins zijn de grootste bron van shitcoins, maar niet elke memecoin valt eronder: sommige hebben in de loop van jaren een actieve community en handel op grote exchanges opgebouwd.

De grens trek je het best met drie vragen. Is er een toepassing die mensen los van de koers gebruiken? Is na te gaan wie de tokens bezit en wanneer er meer op de markt komen? Kan de token tegen een redelijke prijs worden verkocht zonder dat jouw verkoop de koers onderuit haalt? Hoe vaker het antwoord nee is, hoe beter het etiket past.

Achter een levensvatbaar project zit daarentegen meestal een navolgbare ontwikkeling: een team of bedrijf dat de code onderhoudt, een toepassing binnen het crypto-ecosysteem en gebruikers die die ook zonder koersverwachting inzetten. Een concept hoeft niet nieuw te zijn om potentie te hebben. Innovaties die alleen in de reclametekst bestaan, zijn juist een waarschuwingssignaal. Kortetermijntraders letten vaak alleen op hoe populair een ticker is. Wie over jaren belegt, zou moeten nagaan of de verwachtingen over de prijs door echte vraag worden gedekt.

Een bijzonder geval zijn tokens van zogeheten launchpads. Op die platforms kan iedereen binnen enkele minuten een eigen munt maken. Het analysebureau Solidus Labs bestempelde in zijn rapport van mei 2025, afhankelijk van de lezing, 98,6 tot 98,7 procent van de tokens die op het Solana-platform Pump.fun ontstonden als rug pull of pump-and-dump. Hoe dat platform werkt, lees je in ons artikel Wat is Pump.fun?.

Een messing loep ligt op een dikke stapel blanco documenten op een donker houten bureau in het licht van een bureaulamp
Vóór de aankoop telt de kleine lettertjes: whitepaper, tokenverdeling en unlocks zeggen meer dan welke koersgrafiek ook.

Dead coins: 13,4 miljoen mislukte tokens volgens CoinGecko

Een dead coin is een token waarin geen actieve handel meer plaatsvindt. CoinGecko telt voor zijn analyse alleen tokens die vóór hun einde minstens één keer zijn verhandeld. De onderzoeksperiode loopt van 1 juli 2021 tot en met 31 december 2025. Bij Pump.fun zijn alleen tokens meegenomen die de startfase van het platform hadden verlaten. De cijfers zijn daarom eerder voorzichtig.

Opvallend is de verdeling in de tijd. Zo'n 11,6 miljoen van de mislukte projecten vielen alleen al in 2025, volgens CoinGecko 86,3 procent van alle uitvallers sinds 2021. In het vierde kwartaal van 2025 hielden volgens dezelfde analyse zo'n 7,7 miljoen tokens op te bestaan. CoinGecko brengt dat in verband met de marktturbulentie van dat jaar, die vooral de memecoinsector trof. De studie meet wel alleen of er wordt gehandeld. Of een project eindigde door fraude, gebrek aan belangstelling of een technische fout, maakt ze niet uit.

Voor jou als belegger volgt daaruit een nuchtere uitgangspositie. Het normale lot van een nieuwe token is mislukken, niet doorbreken. Succesverhalen op sociale media zijn de zeldzame uitzondering, en juist daarom worden ze zo luid gedeeld.

Rug pull en pump-and-dump: de twee meest voorkomende patronen

Van een rug pull (letterlijk: het kleed wegtrekken) is sprake wanneer de makers van een project het opgehaalde geld weghalen en kopers achterlaten met waardeloze tokens. In de harde variant halen ze de liquiditeit uit de handelspool van een gedecentraliseerde exchange. Daarna is de token praktisch niet meer te verkopen. In de zachte variant verkopen ze hun grote posities stukje bij beetje, tot de koers is ingestort.

Bij een pump-and-dump drijven initiatiefnemers de koers bewust op, bijvoorbeeld met afgesproken aankopen, betaalde reclame of geruchten, en verkopen ze vervolgens aan de nakomers. Het patroon is ouder dan crypto en bekend van penny stocks. Bij tokens is het makkelijker uit te voeren, omdat de markt dag en nacht open is, veel munten maar weinig omzet hebben en geen centrale instantie de handel bewaakt.

Beide patronen herken je zelden op de eerste dag. Typische begeleiders zijn een anoniem team, een aftelklok tot een zogenaamde beursnotering, groepen in chatapps waarin kritiek wordt verwijderd en beloftes als een gegarandeerde vermenigvuldiging van je inleg. Daarbij komen valse claimpagina's en wallet drainers die via vergelijkbare kanalen worden verspreid. Hoe die aanvallen verlopen, laat onze gids over crypto-phishing zien.

Tokenverdeling en unlocks als eerste waarschuwingssignaal

De tokenverdeling beschrijft wie hoeveel munten van een project bezit. Bij tokens op openbare blockchains is die verdeling doorgaans in te zien, bijvoorbeeld via een block explorer die de grootste adressen toont. Hebben enkele adressen een groot deel van het aanbod in handen, dan kunnen ze de koers op elk moment met een verkoop omlaag duwen. Ga daarbij na of het om adressen van exchanges, liquiditeitscontracten of privéwallets gaat. Alleen die laatste zijn een echt risico.

Even belangrijk zijn unlocks: de data waarop vergrendelde tokens voor oprichters, investeerders of het team vrij verhandelbaar worden. Een project kan vandaag een klein deel van zijn aanbod in omloop hebben en in de komende maanden een veelvoud daarvan vrijgeven. Elke unlock brengt nieuwe verkopers op de markt. Hoe je circulerend aanbod, totaal aanbod en vrijgaveschema leest, lees je in ons artikel Tokenomics uitgelegd.

Een zwak project verraadt zich vaak met een eenvoudige rekensom. Deel de volledig verwaterde waardering, dus de koers maal het totale aanbod, door de huidige marktkapitalisatie. Ligt de uitkomst ver boven één, dan wacht een groot deel van de tokens nog op verkoop. Dat is bij jonge projecten normaal, maar je moet weten wanneer de vrijgaven komen en wie ze krijgt.

Liquiditeit en handelsvolume: waarom een koers alleen niets bewijst

Liquiditeit geeft aan hoeveel geld aan beide kanten van de markt klaarstaat, zodat je zonder grote prijskorting kunt kopen en verkopen. Een token kan op papier miljoenen waard zijn en toch maar een paar duizend euro aan echte vraag hebben. Solidus Labs stelde in zijn rapport vast dat van zo'n zeven miljoen onderzochte Pump.fun-tokens slechts ongeveer 97.000 blijvend minstens 1.000 dollar aan liquiditeit hielden.

De getoonde marktkapitalisatie is de laatste handelsprijs maal het circulerende aanbod. Wordt er weinig gehandeld, dan volstaat een kleine aankoop om dat getal flink op te drijven. Let daarom op het handelsvolume over meerdere dagen, op de diepte van het orderboek bij een centrale exchange en bij gedecentraliseerde exchanges op de omvang van de liquiditeitspool. Een pool waarvan de aandelen niet vergrendeld zijn, kan de maker op elk moment leeghalen.

Daar komt extreme volatiliteit bij. Waar weinig geld in de markt zit, is een bericht op sociale media of een korte hype genoeg om de koers binnen enkele uren te verdubbelen of te halveren. Juist die schommelingen lokken kopers, en juist zij maken een ordelijke uitstap zo lastig.

Ook hoge omzetten zijn geen vrijbrief. Bij wash trading handelt een partij met zichzelf om activiteit te veinzen. Aanwijzingen daarvoor zijn omzetten die in verhouding tot het aantal houders onwaarschijnlijk hoog zijn, of een volume dat bijna volledig op één weinig bekende exchange ontstaat.

Een zandkasteel op een nachtelijk strand in het maanlicht, waarvan de toren door de opkomende vloed wordt ondermijnd en instort
Zonder liquiditeit en echte gebruikers houdt een token de eerste verkoopgolf zelden stand.

Whitepaper onder MiCA: wat de EU-regels wel en niet afdekken

Sinds 30 december 2024 gelden in de EU de voorschriften van de MiCA-verordening (EU) 2023/1114 voor de openbare aanbieding van cryptoactiva en hun toelating tot de handel. Een cryptoactivawitboek is daarin een informatiedocument dat het project, rechten en plichten, de gebruikte techniek en de risico's moet beschrijven. Wie een token openbaar aanbiedt of de toelating ervan op een handelsplatform aanvraagt, moet zo'n document opstellen en indienen bij de bevoegde nationale toezichthouder.

Een goedkeuring door de toezichthouder is daar niet aan verbonden. De toezichthouder toetst de inhoud van het whitepaper niet vóór publicatie. Daar staat tegenover dat aanbieders en hun leidinggevenden op grond van artikel 15 van de verordening aansprakelijk zijn voor onvolledige, oneerlijke of misleidende informatie. Voor particuliere beleggers is ook het herroepingsrecht uit artikel 13 interessant: wie bepaalde cryptoactiva rechtstreeks bij de aanbieder koopt, kan de aankoop onder de daar genoemde voorwaarden binnen 14 dagen herroepen.

De grens ligt bij tokens zonder herkenbare aanbieder. Volgens overweging 22 van de verordening vallen cryptoactiva die zonder uitgevende instelling volledig gedecentraliseerd ontstaan niet onder de verplichtingen voor aanbieders. Precies daar ontstaan de meeste shitcoins: via launchpads en gedecentraliseerde exchanges, waar niemand om een whitepaper vraagt. Een token die door een in de EU vergunde exchange wordt verhandeld, is daarom niet automatisch degelijk, maar voor hem bestaat een document waarvoor iemand verantwoordelijk is. Ontbreekt dat, dan ontbreekt ook een aanspreekpunt.

Risico's van smart contracts: honeypot, mintfunctie en audit

Een smart contract is een programma op de blockchain dat de regels van een token vastlegt. Bij shitcoins zitten de gevaarlijkste valkuilen vaak in de code. Een honeypot is een contract waarbij je wel kunt kopen maar niet verkopen, omdat een verborgen voorwaarde de verkoop blokkeert. Een open mintfunctie stelt de maker in staat op elk moment nieuwe tokens aan te maken en zo jouw aandeel te verwateren. Andere waarschuwingssignalen zijn verkoopkosten die de maker achteraf kan verhogen, en blokkeerlijsten voor afzonderlijke adressen.

Een audit is een controle van de code door een extern beveiligingsbedrijf. Die verkleint het risico op technische fouten, maar beschermt niet tegen een team dat zijn eigen tokens verkoopt. Controleer of het rapport op de website van de auditor zelf staat, op welke versie van het contract het betrekking heeft en of de gevonden kwetsbaarheden zijn verholpen. Een audit die alleen als logo op de projectsite bestaat, is geen bewijs.

Veel block explorers tonen of de broncode van een contract geverifieerd is en of de maker zijn rechten heeft opgegeven. Blijft de code ongepubliceerd of houdt de maker volledige controle, dan benader je de token met grote voorzichtigheid.

Hoe verliezen op crypto fiscaal uitpakken, lees je in onze gids over crypto en belasting.

Shitcoin-risico: drie drempels vóór je een nieuwe token koopt

Shitcoin is geen vakterm, maar het risicoprofiel erachter is te controleren. Meer dan de helft van alle nieuwe tokens houdt volgens CoinGecko binnen enkele jaren op te bestaan. Wie toch speculeert, zet alleen geld in waarvan hij het volledige verlies kan dragen, en neemt drie drempels serieus:

  1. Handelsplatform met vergunning: koop nieuwe tokens, als je dat al doet, via een platform met een MiCA-vergunning. Welke aanbieders je daarvoor kunt vergelijken, zie je in onze vergelijking bitcoin kopen.
  2. Kosten en aanbod vergelijken: kleine tokens hebben vaak een brede spread tussen aan- en verkoopkoers. Controleer handelskosten en aanbod bij de exchange voordat je geld verplaatst.
  3. Elke transactie vastleggen: elke aan- en verkoop kan meetellen voor je belastingaangifte. Bewaar aankoopbewijzen, transactie-hashes en schermafbeeldingen, zodat je winsten en verliezen later kunt onderbouwen.

(Per 17 november 2026. Dit artikel is geen beleggingsadvies. Koersen en tarieven veranderen; controleer de voorwaarden bij de aanbieder voordat je koopt.)

Veelgestelde vragen over shitcoins

Partnerlinks: sommige links op deze pagina zijn partnerlinks. Word je via een daarvan klant, dan ontvangen we mogelijk een commissie, zonder extra kosten voor jou. Selectie, beoordeling en volgorde bepaalt de redactie onafhankelijk daarvan. Ethiek en onafhankelijkheid · Eigendom en financiering

Met AI onderzocht en samengesteld. Voordat een artikel online gaat, controleren automatische systemen de bronlinks en houden ze citaten en toeschrijvingen zonder bevestigde bron tegen. Verantwoordelijke redactie: Dennis Weidner. De uitgelichte afbeelding is met AI gemaakt. Zo werken wij met AI

Voor later? Bewaar dit artikel en vind het terug in je profiel.

Gerelateerde artikelen

In welke onderwerpen moeten we dieper duiken?

Kies wat je echt interesseert. Je keuze gaat direct naar onze redactieplanning.

Cryptonieuws dat je tijd echt waard is.

Wekelijks. 60 seconden. Zorgvuldig samengesteld door onze redactie: geen hype, geen reclamevloed, geen spam.

Abonneren

Meer over dit onderwerp

Alles bekijken

Meer van CryptoTicker