Bearmarkt: wat het betekent, hoe lang het duurt en waar aandelen en bitcoin in 2026 staan

Een bearmarkt is een periode van dalende koersen waarin een markt minstens 20 procent onder zijn laatste top staat. In de S&P 500 waren er sinds 1928 precies 27 bearmarkten; gemiddeld daalden de koersen daarbij 35 procent, en van top tot bodem verstreken 9,4 maanden. Per 5 november 2026 zit bitcoin midden in een bearmarkt en staat het 39 procent onder zijn record van oktober 2025. De Nasdaq 100 zit met 14,7 procent afstand in een correctie, de S&P 500 en de DAX zijn nog ver van de grens verwijderd.

Hier lees je wat het begrip bearmarkt betekent en waar het vandaan komt, hoe lang bearmarkten bij aandelen en bitcoin hebben geduurd, waaraan je het einde herkent en wat je als belegger in deze marktfase kunt doen. De cijfers zijn gebaseerd op de dagelijkse slotkoersen van de S&P 500, de Nasdaq 100, de DAX, bitcoin en ethereum. Hoe dicht de brede aandelenmarkt bij een crash staat, laat ons overzicht van de beurscrash 2026 zien.

Wat is een bearmarkt? Betekenis en definitie

Een bearmarkt, ook wel baisse genoemd, is een langere periode van dalende koersen op de beurs. In de financiële wereld geldt een eenvoudige vuistregel: staat een index, een aandeel of een munt 20 procent of meer onder zijn laatste top, dan is er sprake van een bearmarkt. De tegenhanger is de bullmarkt, de hausse, met stijgende koersen over een langere periode.

Voor de gradaties naar beneden zijn drie begrippen ingeburgerd:

• Correctie: een daling van 10 tot 20 procent vanaf de top. Correcties komen vaak voor en zijn meestal na een paar weken voorbij.
• Bearmarkt: een koersdaling van 20 procent of meer, meestal over maanden. Het beleggerssentiment slaat om, de verwachtingen voor bedrijfswinsten en economie dalen.
• Crash: een ineenstorting die opvalt door het tempo. Op 19 oktober 1987 verloor de S&P 500 op één dag 20,5 procent. Een crash kan een bearmarkt in gang zetten, maar dat hoeft niet.

Meestal wordt gemeten aan de slotkoersen van een dag, niet aan uitschieters tijdens de handel. De 20-procentregel is daarbij een afspraak, geen natuurwet. Hij zegt niets over hoe diep het nog gaat, en waar een bearmarkt begon en eindigde, staat pas achteraf vast.

Een bearmarkt is ook niet hetzelfde als een recessie. De beurs loopt vooruit op verwachtingen: aandelenkoersen dalen vaak voordat de economie krimpt en stijgen weer terwijl het nieuws nog slecht is. Omgekeerd waren er bearmarkten zonder recessie, bijvoorbeeld in 1962, 1966 en 1987.

Waarom heet het een bearmarkt? Stier en beer op de beurs

De dieren staan voor de richting van de koersen. Een veelgehoorde verklaring: de beer slaat met zijn klauw van boven naar beneden, de stier stoot met zijn hoorns van onder naar boven. Een tweede spoor leidt naar het Londen van de 18e eeuw. Daar noemde men handelaren "bearskin jobbers" als ze berenvellen verkochten voordat ze de beren hadden gevangen, en daarmee op dalende prijzen gokten. Het spreekwoord dat je de huid niet moet verkopen voordat de beer geschoten is, kennen we ook in het Nederlands.

Op de beurs in Frankfurt zijn beide dieren stevig verankerd. Sinds 1988 staan voor de Frankfurter Börse de bronzen beelden Stier en Beer van beeldhouwer Reinhard Dachlauer, gemaakt in opdracht voor het 400-jarig bestaan van de beurs. Uit het woord bearmarkt zijn andere begrippen ontstaan: een bearmarktrally is een krachtig tussentijds herstel in een dalende markt. Een berenval is een schijnbare uitbraak naar beneden die verkopers uit de markt jaagt, kort voordat de koersen weer stijgen.

Bearmarkt en bullmarkt: de verschillen

Bearmarkt en bullmarkt wisselen elkaar af, samen vormen ze de beurscyclus. De belangrijkste verschillen, met de gemiddelden van de S&P 500 sinds 1928:

De cijfers laten een patroon zien dat je als belegger moet kennen: bearmarkten zijn heftig, maar duidelijk korter dan de opgaande fases ertussen. Sinds 1950 duurde een bullmarkt in de S&P 500 gemiddeld zelfs 54 maanden en bracht hij 157 procent winst.

Is er nu een bearmarkt? De stand in november 2026

Bij bitcoin wel, bij aandelen niet. Gemeten aan zijn record zit bitcoin sinds 13 november 2025 in een bearmarkt; die dag sloot het voor het eerst meer dan 20 procent daaronder. Ethereum staat al sinds 10 oktober 2025 voorbij de grens. Bij aandelen zit de Nasdaq 100 na de val van 5 november in een correctie, de S&P 500 en de DAX staan dicht bij hun records.

De indices komen uit de dagelijkse slotkoersen van Yahoo Finance, bitcoin en ethereum uit de dagcandles van exchange Bitstamp in dollar.

Voor de Nasdaq 100 betekent dat: nog 6,2 procent lager en de technologie-index zit in een bearmarkt. De S&P 500 zou daarvoor nog 14,9 procent moeten dalen, de DAX 19,3 procent. Waarom juist technologiefondsen en cryptomunten worden verkocht, duiden we doorlopend in ons overzicht waarom cryptomunten nu dalen.

Hoe krap het kan zijn, liet 2025 zien. Bij de importheffingenschok in het voorjaar gleed de Nasdaq 100 in een korte bearmarkt: min 22,9 procent van 19 februari tot 8 april, en al op 24 juni een nieuwe top. De S&P 500 miste de grens met min 18,9 procent bij het slot van 8 april nipt.

Hoe lang duurt een bearmarkt? 27 bearmarkten in de S&P 500 nagerekend

Een bearmarkt in de S&P 500 duurde sinds 1928 gemiddeld 9,4 maanden van top tot bodem, de mediaan ligt op 7,9 maanden. De bandbreedte loopt van ruim een maand bij de coronacrash in 2020 tot bijna 21 maanden in 1973 en 1974. Terug naar het oude record duurde aanzienlijk langer, daarover gaat het volgende deel.

Er wordt geteld volgens de gangbare 20-procentregel: een bearmarkt begint bij de laatste top zodra het slot 20 procent lager staat, en eindigt bij het laagste slot als de markt van daaruit weer 20 procent is gestegen. Voor de S&P 500 levert dat 27 bearmarkten op met gemiddeld 35,1 procent verlies en 287 dagen. Fondsbeheerder Hartford Funds komt met data van Ned Davis Research eveneens uit op 27 bearmarkten sinds 1928, zo'n 35 procent verlies en 289 dagen.

Bij bitcoin laat de tabel vooral één ding zien: de 20-procentregel werkt daar nauwelijks. Hij telt 55 bearmarkten in 15 jaar, de meeste na een paar weken voorbij. Voor crypto is een andere maatstaf zinvoller, daarover verderop meer.

Opvallend zijn de clusters. Tussen 1929 en 1942 telt de regel twaalf bearmarkten, omdat de markt na de grote crash steeds weer krachtig steeg en opnieuw instortte. Ook de financiële crisis verschijnt als twee bearmarkten: tussen 20 november 2008 en 6 januari 2009 steeg de S&P 500 met 24 procent, voordat hij tot 9 maart 2009 naar zijn definitieve bodem zakte. Zulke bearmarktrally's zijn typisch en een val voor iedereen die het einde te vroeg uitroept.

Hoe lang duurt het herstel na een bearmarkt?

Voor je portefeuille telt niet alleen hoe diep een markt zakt, maar ook hoe lang het duurt tot een nieuwe top. Van record tot record verstreken in de S&P 500 bij de twaalf dalingen van meer dan 20 procent sinds 1929 in de mediaan 25 maanden, bij de DAX 24 maanden. De uitschieters bepalen echter het geheugen van de beurs:

Breed gespreide indices zoals de S&P 500 en de DAX hebben tot nu toe elke bearmarkt achter zich gelaten en nieuwe records bereikt, soms na maanden, soms na jaren. Wie daarentegen in 2000 alles op technologiefondsen had gezet, wachtte meer dan 15 jaar. Het verschil zit minder in het juiste moment dan in de spreiding over regio's, sectoren en beleggingscategorieën.

Bearmarkt bij bitcoin en crypto: zo lang duurde de cryptowinter

Bij cryptomunten vallen bearmarkten dieper uit dan bij aandelen, en ze hebben een eigen naam: cryptowinter. Gemeten van het recordslot tot het laagste slot voor het volgende record verloor bitcoin in de drie grote bearmarkten sinds december 2013 tussen 76,7 en 84,9 procent. De weg naar de bodem duurde elke keer ongeveer een jaar, de weg naar een nieuw record tussen ruim twee en ruim drie jaar.

De lopende bearmarkt is tot nu toe de minst diepe van de grote cycli. Sinds het record zijn 13 maanden verstreken; in de cycli daarvoor lag de bodem na 12 tot 13 maanden. Of de bodem van 30 juni 2026 houdt, weet niemand. Sindsdien is bitcoin 29,8 procent gestegen, maar het staat nog 39,1 procent onder het record. Hoe de halving en het vierjaarsritme met deze fases samenhangen, leggen we uit in onze gids over de bitcoin-cyclus. Alle grote dalingen sinds 2011 staan in onze bitcoin-crashgeschiedenis.

Altcoins worden door een cryptowinter meestal nog harder geraakt. Ethereum zakte na het record van januari 2018 met 94,0 procent, na het record van november 2021 met 79,3 procent. Momenteel staat ethereum 53,7 procent onder zijn recordslot van 4.829,60 dollar van 22 augustus 2025; op 25 juni 2026 was dat 67,6 procent. Kleinere munten met weinig handel verliezen in zulke fases vaak nog meer, en sommige herstellen nooit.

Waaraan herken je een bearmarkt? Signalen en oorzaken

Zeker weet je dat er een bearmarkt is pas als de grens van 20 procent is doorbroken. Een paar signalen wijzen er echter eerder op dat een terugval meer kan worden:

• Lagere toppen en lagere bodems: elk herstel eindigt onder het vorige, de trend wijst naar beneden.
• Koersen onder het 200-daags gemiddelde: zakt een index onder het gemiddelde van de laatste 200 handelsdagen en blijft hij daar, dan zien veel beleggers dat als teken van een langere neerwaartse trend.
• Zwakke marktbreedte: nog maar een paar grote fondsen houden de index overeind, de meerderheid van de aandelen daalt al.
• Toenemende angst: de angstmeter VIX sprong op 5 november 2026 van 16,6 naar 28,2 punten. Bij crypto toont de Fear and Greed Index het sentiment; die index laat zien of angst of hebzucht de markt beheerst.

De oorzaken lijken door de decennia heen op elkaar. Vaak staat aan het begin een waarderingsbubbel die knapt, zoals in 2000 bij de dotcomfondsen. Daar komt een stijgende rente bij die kredieten duurder en obligaties aantrekkelijker maakt, zoals in 2022. Recessievrees en dalende bedrijfswinsten versterken de koersdaling. Soms is een schok van buitenaf genoeg: de covid-19-pandemie drukte de S&P 500 in het voorjaar van 2020 binnen 33 dagen 33,9 procent omlaag. Bij crypto komen eigen aanleidingen erbij, zoals het faillissement van grote platforms als FTX in november 2022 of golven van gedwongen verkopen bij posities met een hoge hefboom.

Wanneer is de bearmarkt voorbij? Zo begint een nieuwe bullmarkt

Volgens de gangbare regel eindigt een bearmarkt zodra de markt 20 procent boven zijn bodem staat. De dag van de bodem geldt dan achteraf als einde van de bearmarkt en begin van de nieuwe bullmarkt. Het probleem: dat zie je alleen achteraf, en in heftige fases slaat de regel vaak te vroeg aan.

Het beste voorbeeld is de Nasdaq 100 na het knappen van de dotcombubbel. Tussen maart 2000 en oktober 2002 telt de regel daar zes afzonderlijke bearmarkten, onderbroken door rally's van telkens meer dan 20 procent. Wie bij elke rally het einde uitriep, kocht vijf keer te vroeg. In totaal verloor de index 82,9 procent.

Bij bitcoin is precies nu hetzelfde patroon te zien. Volgens de regel eindigde de bearmarkt sinds het record van oktober 2025 al twee keer: vanaf de bodem op 5 februari 2026 steeg bitcoin tot mei met 30,9 procent, vanaf de bodem op 30 juni tot 21 september met 47,9 procent. Beide keren zakte de koers daarna weer flink. Betrouwbaarder is daarom een strengere maatstaf: een bearmarkt is pas helemaal voorbij als de markt zijn oude top heeft heroverd.

Signalen die een einde kunnen aankondigen: de koersen reageren op slecht nieuws niet meer met nieuwe bodems, de centrale banken verlagen de rente, de marktbreedte neemt toe en het sentiment is zo slecht dat er nauwelijks nog verkopers over zijn.

Wat te doen in een bearmarkt? Strategieën voor beleggers

De belangrijkste regel: geen beslissingen uit paniek. Wie in een bearmarkt verkoopt, maakt papieren verliezen definitief en mist vaak de sterkste dagen van het herstel. Van de 20 beste beursdagen van de S&P 500 sinds 1950 vielen er 8 midden in een bearmarkt en 11 in de eerste twee maanden na de bodem, waaronder 13 oktober 2008 met plus 11,6 procent en 24 maart 2020 met plus 9,4 procent.

• Periodiek beleggen voortzetten: wie regelmatig hetzelfde bedrag inlegt, koopt bij dalende koersen meer stukken. Zo middel je je aankoopprijs uit, ook bij bitcoin. Aanbieders voor periodiek beleggen in crypto kun je onderling vergelijken op kosten en vergunning.
• Een reserve aanhouden: geld dat je de komende twee jaar nodig hebt, hoort niet in aandelen of crypto. Dan hoef je niet op de bodem te verkopen.
• Spreiden en herbalanceren: een portefeuille die over regio's, sectoren en beleggingscategorieën zoals obligaties is verdeeld, verliest in een bearmarkt minder. Wie eenmaal per jaar terugschuift naar zijn doelverdeling, koopt automatisch goedkoper bij.
• Hefboom vermijden: in een bearmarkt worden posities met hefboom massaal gedwongen gesloten. Waarom een hefboom in volatiele fases zo gevaarlijk is, leggen we uit in onze gids over leverage trading.
• Alleen met ervaring op dalende koersen inzetten: shortposities, opties en knock-outs bieden kansen in een bearmarkt, maar het risico is hoog. Begrijp eerst hoe shorten bij crypto werkt en wat het kost voordat je zo'n positie opent.
• Munten zelf bewaren: in cryptowinters gingen al grote platforms failliet. Wie langdurig aanhoudt, bewaart zijn munten op een hardware wallet; een overzicht geeft onze hardware-walletvergelijking.
• Belasting: hoe winst en verlies op crypto in Nederland worden belast, lees je in onze gids over crypto-belasting.

Onze inschatting: voor bitcoin is de bearmarkt al een jaar de bepalende situatie, de aandelenmarkt staat met de correctie in de Nasdaq voor een proef. Wie zijn strategie voor de bearmarkt heeft vastgelegd, hoeft zich er tijdens de bearmarkt alleen nog aan te houden. De cijfers sinds 1928 pleiten voor geduld: een bullmarkt duurde gemiddeld meer dan drie keer zo lang als een bearmarkt.

(Per 6 november 2026. Dit artikel is geen beleggingsadvies. Koersen en tarieven veranderen; controleer de voorwaarden bij de aanbieder voordat je koopt.)