Crypto crash in het weekend: hefboom en cryptoleningen met bitcoin onder 66.000 dollar

De crypto crash heeft zaterdag de volgende fase bereikt. Bitcoin noteert onder 66.000 dollar, ether onder 1.850 dollar, en de totale cryptomarkt heeft binnen 24 uur afhankelijk van de databron tussen 3 en 7 procent verloren. Voordat je overweegt bij te kopen of te verkopen, tellen dit weekend twee dingen: de afstand van je posities met hefboom tot de liquidatieprijs en de loan-to-value van een cryptolening. Voor beide geldt een termijn, en allebei kunnen ze sneller aflopen dan het maandag is.

Deze gids zet de situatie in perspectief. Een koersverwachting staat er niet in. Met voorbeelden die je zelf kunt narekenen, laat hij zien waar de risico’s liggen. Hoe verliezen fiscaal worden behandeld, hangt af van de regels in het land waar je woont; voor Nederland vind je de uitleg bij crypto en belasting.

Crypto crash op zaterdag: bitcoin onder 66.000 dollar, ether onder 1.850 dollar

Zaterdagavond kostte een Bitcoin volgens CoinGecko zo’n 65.850 dollar, bijna 59.740 euro, een daling van 4,4 procent in 24 uur. Vakmedium TokenPost becijfert de afstand tot de top van 21 september, op 87.395 dollar, op bijna 25 procent. Nog sterker is de val bij Ethereum: ether zakte tot ongeveer 1.840 dollar en staat daarmee zo’n 35 procent onder de septembertop van 2.807 dollar.

Altcoins verliezen meer dan bitcoin, de leidende munt van de markt. Solana leverde volgens CoinGecko binnen 24 uur ruim 9 procent in, XRP bijna 7 procent, waarmee die munt onder één dollar noteert. Voor de totale markt lopen de cijfers uiteen: CoinGecko meet een daling van 6,8 procent naar 2,25 biljoen dollar, TokenPost noemt 3,3 procent naar 2,35 biljoen dollar. Het verschil komt door uiteenlopende tijdvensters en muntlijsten van de aanbieders. De richting is duidelijk: sinds 22 september is volgens TokenPost zo’n 686 miljard dollar aan marktwaarde verdwenen.

Hoe diep de bitcoin koers technisch is gezakt, hebben we zaterdagmiddag geanalyseerd in het stuk over de doorbraak van de 200-weekse lijn. Dit artikel begint waar de koersvraag ophoudt: bij je eigen posities.

Cryptomarkt in het weekend: exchanges handelen de klok rond, spot-ETF’s pas vanaf maandag

Een bitcoin crash in het weekend verloopt anders dan een daling doordeweeks. Crypto-exchanges handelen zeven dagen per week 24 uur per dag, beursgenoteerde producten niet. De Amerikaanse spot-ETF’s op bitcoin en ether openen pas maandag om 15.30 uur Nederlandse tijd weer, en ook crypto-ETN’s op Xetra worden alleen op werkdagen verhandeld. Wie bitcoin via een ETF of een ETN aanhoudt, kan tot maandag dus helemaal niet reageren, en hoeft dat ook niet.

In het weekend is bovendien de liquiditeit in de orderboeken kleiner. Minder koop- en verkooporders betekent dat al middelgrote verkooporders de koers sterker bewegen. Juist in zulke fasen ontstaat makkelijk paniek, en stop-loss-orders en gedwongen sluitingen zetten elkaar in gang. De vakterm daarvoor is een liquidatiecascade: een positie met hefboom wordt gesloten, de verkoopdruk die daardoor ontstaat drukt de koers, en de volgende positie bereikt haar liquidatieprijs.

Hoe oververhit de termijnmarkt was, blijkt uit de cijfers van de afgelopen dagen. Over de 24 uur tot zaterdagmiddag meldde onze bitcoin-analyse van 14 november liquidaties van meer dan 1,2 miljard dollar, voor het overgrote deel longposities. Actuele cijfers per exchange publiceert onder meer dataleverancier CoinGlass.

Aanleiding voor de val: uitstroom uit ETF’s, renteangst en weinig risicobereidheid

Eén enkele oorzaak van de crypto crash valt niet aan te wijzen. Drie redenen keren in de berichtgeving van deze week steeds terug. Ten eerste halen beleggers sinds begin november geld uit de Amerikaanse spot-ETF’s; het grootste fonds, IBIT, boekte volgens onze analyse van 14 november een lange reeks dagen met uitstroom. Ten tweede rekent de markt na aanhoudend hoge inflatie erop dat de Amerikaanse centrale bank Fed op haar vergadering van 8 en 9 december de rente eerder verhoogt dan verlaagt. Hogere rente maakt krediet duurder en beleggingen zonder lopend rendement minder aantrekkelijk. Ten derde is de risicobereidheid op de aandelenmarkten afgenomen, vooral bij techaandelen, waarmee bitcoin de laatste tijd sterk gelijk opliep.

Belangrijk voor je beoordeling: deze factoren verklaren de stemming, maar zeggen niets over waar de bodem ligt. Wie nu een beslissing neemt, kan die daarom beter baseren op de eigen positie dan op een verhaal over oorzaken dat binnen een week weer kan omslaan.

Of de correctie uitmondt in een langere cryptowinter zoals in 2022, valt nu niet te zeggen. Zolang renteverlagingen in de Verenigde Staten uitblijven, mist een groot deel van de beleggers een belangrijke aanleiding om nieuw kapitaal naar cryptomunten te sturen. In zo’n klimaat komt de vraag eerder van langetermijnkopers met een spaarplan dan van handelaren die op korte termijn mikken.

Liquidatieprijs bij posities met hefboom: hoeveel ruimte er bij 3, 5 en 10 keer overblijft

De liquidatieprijs is de koers waarbij de exchange een positie met hefboom gedwongen sluit, omdat het ingelegde onderpand (de margin) de verliezen niet meer dekt. Die prijs hangt vooral af van de hoogte van de hefboom. Een vereenvoudigde berekening voor een longpositie met isolated margin, waarbij we uitgaan van een onderhoudsmarge van 0,5 procent:

De tabel laat zien waarom een hoge hefboom bij een koersval zo gevaarlijk is. Wie bij 70.000 dollar met een tienvoudige hefboom is ingestapt, zit nog maar ongeveer vier procent van de gedwongen sluiting af. Dat is minder dan de beweging van zaterdag op één dag. De precieze formule verschilt per exchange, kostenmodel en soort margin. Je eigen waarde reken je uit met de gegevens die je exchange bij de positie toont.

Wat je aan een positie met hefboom kunt veranderen

In principe zijn er drie knoppen: margin bijstorten, de positie gedeeltelijk sluiten of de hefboom verlagen. Elk daarvan kost geld of maakt verliezen definitief. Belangrijk is het verschil tussen isolated en cross margin. Bij cross margin staat je hele saldo op de derivatenrekening op het spel, zodat een fout in één positie andere posities kan meesleuren. Let daarnaast op de funding rate: bij perpetual futures betalen long- en shortkant elkaar op vaste momenten een vergoeding, die de rekensom over een lang weekend verschuift.

Cryptolening en loan-to-value: wat een koersdaling van 20 procent met je onderpand doet

Wie bitcoin als onderpand voor een lening heeft ingelegd, kijkt naar een ander getal: de loan-to-value, kortweg LTV. Die geeft aan hoe groot de lening is in verhouding tot de huidige waarde van het onderpand. Stijgt de verhouding boven een door de aanbieder vastgestelde drempel, dan volgt een margin call en in de stap daarna de verkoop van het onderpand.

Een rekenvoorbeeld met de koersen van zaterdagavond: je hebt 0,5 bitcoin ingelegd, bij de huidige koers van ongeveer 59.740 euro is dat zo’n 29.870 euro. Je lening bedraagt 15.000 euro, de loan-to-value ligt daarmee op 50,2 procent. Daalt de bitcoin koers nog eens 20 procent naar ongeveer 47.790 euro, dan zakt de waarde van het onderpand naar 23.895 euro en stijgt de verhouding naar 62,8 procent. Een drempel van 75 procent zou in dit voorbeeld bij een koers van 40.000 euro worden bereikt, dus na nog eens 33 procent daling.

De drempels verschillen sterk per aanbieder, en sommige platforms verkopen onderpand ook in het weekend automatisch. Kijk daarom in je contract vanaf welke verhouding je moet bijstorten en hoeveel tijd je daarvoor krijgt. Wat er bij een gedwongen verkoop van het onderpand gebeurt en welke gevolgen die kan hebben, staat in de voorwaarden van je aanbieder.

Crypto crash, wat nu? Bijkopen, spaarplan of stop-loss-order voor wie spot aanhoudt

Of dit een goed instapmoment is, kan niemand betrouwbaar zeggen. Wat je wel kunt vastleggen, zijn regels die los van de volgende koersbeweging gelden. Een lopend spaarplan koopt bij een koersval automatisch meer munten voor hetzelfde bedrag, het zogeheten gemiddelde-kosteneffect. Wie extra kapitaal wil inzetten, kan het bedrag over meerdere weken in delen verdelen in plaats van alles op één dag te beleggen.

Met stop-loss-orders is in het weekend voorzichtigheid geboden. In dunne orderboeken wordt een geactiveerde stop-market-order mogelijk een flink stuk onder de stopkoers uitgevoerd; dat verschil heet slippage. Een stop-limit-order voorkomt dat, maar wordt bij een snelle beweging misschien helemaal niet uitgevoerd. Allebei is het een afweging, geen bescherming met garantie.

Ten slotte de bewaring. In periodes van grote onzekerheid neemt de belasting van handelsplatforms toe. Wie munten op een exchange aanhoudt, doet er goed aan na te gaan of de aanbieder een MiCA-vergunning heeft en hoe klantgeld gescheiden wordt bewaard. Wie munten voor de lange termijn aanhoudt, kan ze ook naar een eigen wallet overboeken. MiCA beschermt de bewaring dan niet meer, de verantwoordelijkheid voor sleutels en back-up ligt volledig bij jou.

Marktsentiment in het extreme gebied: Fear and Greed Index zakt naar 13

De angst op de markt is meetbaar. De Fear and Greed Index van Alternative.me, die volatiliteit, handelsvolume, stemming op sociale media en marktdominantie samenvat in een waarde tussen 0 en 100, stond zaterdag op 13 punten, na 20 een dag eerder. Dat is de zone ‘extreme angst’. Zulke waarden kwamen bij eerdere correcties vaak in de buurt van dieptepunten voor, maar niet betrouwbaar: de index kan wekenlang in het extreme gebied blijven, en een lage waarde is op zichzelf geen koopsignaal.

Voor het verdere verloop zijn twee data van belang. Maandag laten de eerste ETF-cijfers van de nieuwe week zien of de uitstroom aanhoudt. Op 8 en 9 december besluit de Fed over de rente. Tot die tijd rekenen veel handelaren op aanhoudende nervositeit op de cryptomarkt.

Crypto crash: tot maandag tellen hefboom en lening

Wie het weekend wil benutten, kan in twee stappen te werk gaan:

1. Hefboom en margin doorrekenen: bepaal voor elke open positie de afstand tot de liquidatieprijs en beslis of je de hefboom verlaagt. Wie in de toekomst met minder risico wil handelen, kan kiezen voor een gereguleerde cryptobeurs met MiCA-vergunning.
2. Het leningcontract lezen: noteer de drempel voor de margin call en reken uit bij welke bitcoin koers die wordt bereikt. Voorwaarden en LTV-grenzen verschillen per aanbieder, vergelijk ze voordat je een lening afsluit.

(Per 14 november 2026. Dit artikel is geen beleggingsadvies. Koersen en tarieven veranderen; controleer de voorwaarden bij de aanbieder voordat je koopt.)