Wat is Hedera (HBAR)? Hashgraph, de raad van bedrijven en waarvoor HBAR dient

Hedera is een openbaar netwerk voor digitale waarden dat zijn transacties niet in blokken aan elkaar rijgt, maar ordent met een methode die hashgraph heet. HBAR is de bijbehorende cryptomunt: elke overboeking, elke token en elk bericht in het netwerk wordt in HBAR betaald, en wie HBAR bezit, kan daarmee een consensusnode ondersteunen. Hedera wordt bestuurd door een raad van grote bedrijven die de regels vaststelt en de kosten bepaalt. Juist die opzet onderscheidt Hedera van Bitcoin en Ethereum, waar niemand zo'n raad bezet.

De koers stond op 29 oktober op ongeveer 0,073 dollar, zo'n 0,065 euro. Daarmee komt HBAR op een marktwaarde van ruim 3,2 miljard dollar en staat het op plaats 33 van de grootste cryptomunten. In de maand daarvoor verloor de koers bijna 30 procent, op jaarbasis ruim 64 procent. De recordkoers van 0,569 dollar dateert van september 2021, vijf jaar geleden. Dit artikel legt uit wat er achter het netwerk zit en noemt geen koersdoelen.

Hedera in het kort: een openbaar netwerk met hashgraph in plaats van blokken

Een klassieke blockchain verzamelt transacties in een blok, hangt dat blok aan het vorige en herhaalt dat met vaste tussenpozen. Hedera werkt anders. Het netwerk gebruikt een gerichte acyclische graaf, kortweg DAG: een datastructuur waarin elk item naar meerdere voorgangers verwijst, zonder dat er één enkele reeks ontstaat. Elke node mag op elk moment een transactie inbrengen, en de volgorde wordt achteraf berekend uit de onderlinge verwijzingen.

Het praktische verschil zit in de finaliteit. Bij Bitcoin geldt een betaling pas na meerdere blokbevestigingen als zeker, omdat een net geschreven blok in theorie nog verdrongen kan worden. Bij Hedera zijn er geen concurrerende blokken die elkaar kunnen verdringen: zodra de volgorde is berekend, staat die vast. Het netwerk kent daarbij een consensustijdstempel toe, een door alle nodes gezamenlijk bevestigd tijdstip voor elk item.

Hedera omschrijft zichzelf als openbaar proof-of-stake-netwerk met hashgraph-consensus. Proof of stake betekent: het gewicht van een node bij de stemming hangt af van de hoeveelheid HBAR die erop is gezet, niet van de rekenkracht. Een energieverbruik zoals bij het minen van bitcoin ontstaat daardoor niet.

Gossip about gossip: hoe hashgraph-consensus zonder gekozen leider werkt

De methode achter Hedera heet gossip about gossip. Elke node vertelt willekeurig gekozen andere nodes wat hij heeft gehoord, en vertelt er ook bij van wie hij het heeft gehoord. Dat tweede deel is de kern: omdat elk bericht zijn eigen verspreidingsgeschiedenis meedraagt, kent na korte tijd elke node niet alleen alle transacties, maar ook de weg waarlangs elke transactie bij hem is gekomen.

Uit die geschiedenis valt de volgorde wiskundig af te leiden, zonder dat de nodes nog eens onderling hoeven te stemmen. Hedera noemt dat virtueel stemmen, omdat elke node voor zichzelf berekent hoe de anderen zouden hebben gestemd. Er is geen leider die een blok voorstelt, en dus ook geen plek waar één operator de volgorde in zijn voordeel kan verschuiven.

Een transactie geldt als vastgesteld wanneer nodes met meer dan twee derde van alle gezette HBAR haar hebben verwerkt. Die tweederdedrempel is de gebruikelijke veiligheidsgrens voor byzantijnse fouttolerantie, oftewel de vraag hoeveel kwaadwillende of uitgevallen deelnemers een netwerk aankan. De programmacode van de methode is inmiddels openbaar en wordt onder de naam Hiero als leveranciersonafhankelijk project onderhouden.

33 bedrijven in de Governing Council: wie over Hedera beslist

Over kosten, softwareversies en het gebruik van de HBAR-reserve beslist niet de gemeenschap van houders, maar de Hedera Governing Council. Volgens de raad zelf telt die 33 organisaties uit 13 sectoren. De tijdlijn op dezelfde pagina noemt echter zo'n 40 namen die sinds 2019 zijn toegetreden, en andere bronnen spreken van 34 leden of een maximum van 39 zetels. Die marge komt doordat leden ook weer vertrekken; een ledental uit één enkel bericht moet je daarom niet als blijvend beschouwen.

De namen zijn het eigenlijke punt. In de raad zitten onder meer Google, IBM, Boeing, FedEx, Dell Technologies, LG Electronics, Accenture, ServiceNow, Ubisoft, het Japanse Nomura, de Singaporese DBS Bank, energiebedrijf Électricité de France, het Spaanse Repsol, de advocatenkantoren DLA Piper en Dentons, University College London, de London School of Economics en Deutsche Telekom. Volgens de regels van de raad mag elk lid hooguit twee opeenvolgende termijnen van drie jaar zitting hebben.

De raad is voor Hedera tegelijk het sterkste verkoopargument en het meest gehoorde kritiekpunt. Voor een bedrijf dat een toeleveringsketen of betaalnetwerk op een openbare infrastructuur wil bouwen, is een benoemde, aansprakelijke kring van operators een voordeel ten opzichte van een anoniem veld van miners. Voor beleggers die decentralisatie als waarde op zich zien, is diezelfde kring een concentratierisico. Hoe sterk de raad de koers beweegt, bleek in september, toen een listing rond IBM de koers binnen een dag 27 procent omhoog stuwde, en in oktober, toen de samenstelling van de raad zelf onderwerp van gesprek werd.

Drie van de 25 consensusnodes staan in Berlijn, Frankfurt en Falkenstein

Wie het netwerk exploiteert, is bij Hedera openbaar na te lezen, en de lijst is korter dan velen verwachten. Het hoofdnetwerk draait op 25 consensusnodes. De operators zijn overwegend raadsleden, en de locaties zijn over de wereld verspreid: Singapore, Iowa, Tokio, Helsinki, Koeweit-Stad, São Paulo en meer.

Opvallend is dat drie van die 25 nodes bij elkaar in de buurt liggen: een in Berlijn, geëxploiteerd door Deutsche Telekom, een in Frankfurt onder Tata Communications en een in Falkenstein in het Vogtland, geëxploiteerd door de London School of Economics. Meer dan een op de tien consensusnodes van het netwerk staat daarmee in één land, en het telecombedrijf Deutsche Telekom is niet alleen raadslid, maar ook operator.

Samen dragen alle nodes ongeveer 10,3 miljard HBAR aan gezet tegoed. Bij een omloop van 44,3 miljard HBAR is dat bijna 23 procent. De Berlijnse node van Deutsche Telekom zit met 45 miljoen HBAR eigen stake aan de bovengrens van wat individuele operators daar inleggen.

HBAR heeft een vast maximumaanbod van 50 miljard eenheden

Het maximumaanbod van HBAR is vastgelegd op 50 miljard eenheden en werd al bij de start volledig aangemaakt. Daarvan zijn er ongeveer 44,3 miljard in omloop, de rest zit in de reserve van het netwerk en wordt vrijgegeven na besluiten van de raad. Nieuwe HBAR ontstaan niet: er is geen mining en geen doorlopende inflatie, wel verwatering zolang de reserve wordt afgebouwd.

Dat punt wordt vaak over het hoofd gezien. Bij Bitcoin is het aanbod ook begrensd, maar de nieuwe eenheden komen over decennia verspreid en voorspelbaar in omloop. Bij Hedera beslist een orgaan wanneer hoeveel uit de reserve naar de markt gaat. Wie de koers wil beoordelen, moet daarom niet alleen naar de omloop kijken, maar ook naar de besluiten over de reserve.

Kosten vastgelegd in dollar: 0,0001 dollar voor een overboeking

De kosten zijn het technische verkoopargument van Hedera: vastgesteld in dollar en afgerekend tegen de actuele koers in HBAR. Volgens het tarievenoverzicht van het netwerk kost een eenvoudige HBAR-overboeking 0,0001 dollar, de overdracht van een op Hedera aangemaakte token 0,001 dollar en het plaatsen van een bericht in de Consensus Service 0,0008 dollar.

Dat de prijzen in dollar en niet in HBAR zijn vastgelegd, heeft een gevolg dat voor bedrijven telt en voor houders tweesnijdend is: een ontwikkelaar weet wat een miljoen transacties kost, ongeacht waar de koers staat. Daalt de koers, dan vraagt dezelfde transactie meer HBAR, en de vraag naar HBAR uit het gebruik stijgt puur rekenkundig. Stijgt de koers, dan daalt ze.

De prijs voor berichten in de Consensus Service was niet altijd zo hoog. Die lag oorspronkelijk op 0,0001 dollar en werd verachtvoudigd, wat de raad onderbouwde met de houdbaarheid van het netwerk op lange termijn. De tarievenpagina van het netwerk vermeldt de hogere waarde, terwijl de eigen documentatie elders nog steeds 0,0001 dollar per bericht noemt. Wie met de cijfers rekent, neemt het tarievenoverzicht en niet de overzichtspagina, en houdt er rekening mee dat alle kosten kunnen veranderen.

Token Service en Consensus Service: waarvoor bedrijven het netwerk gebruiken

Hedera biedt zijn functies aan als vast ingebouwde diensten, niet alleen als programmacode die iemand zelf moet schrijven. Drie daarvan zijn in de praktijk belangrijk.

De Hedera Token Service maakt en beheert tokens, zowel uitwisselbare zoals een euro-stablecoin als unieke zoals een verzamelobject. De regels daarvoor, bijvoorbeeld wie mag bevriezen of bijmunten, zijn in de dienst zelf vastgelegd en hoeven niet te worden geprogrammeerd. De Hedera Consensus Service levert een geordend, fraudebestendig logboek: wie een bericht plaatst, krijgt er een gezamenlijk tijdstempel op. Dat wordt gebruikt voor audittrails, bijvoorbeeld om vast te leggen wanneer een partij een magazijn verliet. Het netwerk noemt voor deze dienst meer dan 10.000 handelingen per seconde. Daarbij komen smart contracts, zelfuitvoerende contracten die in de Ethereum-taal Solidity worden geschreven en via systeemcontracten toegang hebben tot de andere twee diensten.

Die opzet verklaart waarom in de raad logistieke bedrijven, netbeheerders en advocatenkantoren zitten en geen handelsplatforms. Hedera verkoopt minder een munt dan een boekhouding waarop meerdere bedrijven kunnen vertrouwen zonder de database aan een van hen over te laten.

HBAR staken kent geen lock-up, het tegoed blijft altijd liquide

Bij staken zet een houder zijn tegoed op een consensusnode en vergroot daarmee het gewicht van die node in de consensus. Het verschil met veel andere netwerken zit in de beweeglijkheid: volgens de documentatie van het netwerk is er geen lock-upperiode, en het gezette tegoed blijft op elk moment beschikbaar. De munten verlaten je eigen beheer niet, ze worden alleen toegewezen.

De hoogte van de beloning stelt de raad vast en past hij aan op het hoofdnetwerk, een vast percentage is er dus niet. Er wordt niet doorlopend uitbetaald, maar bij bepaalde gebeurtenissen, bijvoorbeeld wanneer de houder van node wisselt of het gezette bedrag wijzigt. Niet opgevraagde beloningen blijven tot 365 dagen staan. Wie over staken nadenkt, vergelijkt de voorwaarden verstandig met die van andere netwerken voordat hij voor een route kiest.

Hoe je aan HBAR komt

Drie wegen leiden naar een HBAR-positie, en ze verschillen duidelijk in kosten en bewaring.

De eerste weg is de directe aankoop op een handelsplatform met een europaar. Welke platforms HBAR in euro aanbieden en wat een order daar kost, hebben we op 29 oktober in een eigen overzicht om HBAR te kopen samengesteld; het verschil tussen de aanbieders liep daar op tot tientallen HBAR per 100 euro inleg. Belangrijk voor de keuze is sinds 2025 ook of de aanbieder een vergunning heeft onder de Europese verordening MiCA, het uniforme EU-kader voor cryptoactiva, waarop in Nederland de AFM toeziet.

De tweede weg loopt via een beursverhandeld product. Voor HBAR bestaan er certificaten van Europese uitgevers die je op een effectenrekening als een gewoon effect kunt aanhouden. De beheerkosten van deze producten liggen duidelijk boven nul en drukken het rendement; daar staat tegenover dat je de bewaring niet zelf hoeft te regelen.

De derde weg is eigen bewaring. HBAR kun je aanhouden in een wallet waarvan alleen de eigenaar de sleutel heeft, en gangbare hardwareapparaten ondersteunen het netwerk. Voor het staken is die weg geen belemmering, omdat het tegoed bij het toewijzen aan een node op je eigen account blijft.

Hoe je HBAR en stakingbeloningen fiscaal verwerkt, lees je in ons overzicht over crypto en belasting.

Wat tegen Hedera pleit: 64 procent verlies in een jaar en een raad zonder inspraak van houders

Een profiel dat alleen de sterke punten noemt, helpt niemand. Drie bezwaren tegen Hedera zijn feitelijk te onderbouwen.

Ten eerste de koersontwikkeling. Ruim 64 procent verlies in een jaar en een recordkoers van vijf jaar geleden zijn een bevinding en geen kwestie van interpretatie. De nabijheid van grote concerns heeft zich tot nu toe niet vertaald in een blijvend stijgende koers, en ook de koersbewegingen na raadsnieuws hielden telkens maar dagen stand.

Ten tweede het bestuur. Een houder van HBAR heeft geen stemrecht. Kosten, reserve en softwareversies beslist de raad, en wie daar niet in zit, kan in het netwerk niets afdwingen. Voor beleggers die juist die onafhankelijkheid van organen zoeken, is Hedera het verkeerde netwerk.

Ten derde de afhankelijkheid van de vraag uit het gebruik. Omdat de kosten in dollar zijn vastgelegd, groeit de HBAR-behoefte uit de exploitatie alleen als er werkelijk meer handelingen plaatsvinden. Komt het gebruik door bedrijven niet in de breedte op gang, dan draagt de techniek de koers niet alleen. Betrouwbare cijfers over het gebruik van afzonderlijke diensten publiceert het netwerk maar gedeeltelijk, wat de beoordeling bemoeilijkt.

Hedera (HBAR): de raad draagt het netwerk, niet de koers

Hedera is een infrastructuurweddenschap op bedrijfstoepassingen, afgedekt door een benoemde kring van operators en door vaste kosten in dollar. Wie dat overtuigend vindt, gaat in twee stappen te werk.

1. Controleer eerst welk handelsplatform HBAR in euro aanbiedt en of het een MiCA-vergunning heeft. Een vergelijking van aanbieders vind je in onze vergelijking om crypto te kopen.
2. Beslis daarna waar de positie moet staan. Voor bedragen die langer blijven liggen, is eigen bewaring in een hardware wallet de veiligere plek.

(Per 29 oktober 2026. Dit artikel is geen beleggingsadvies. Koersen en tarieven veranderen; controleer de voorwaarden bij de aanbieder voordat je koopt.)