Wat is een perp DEX? Perpetual futures uitgelegd

Een perp DEX is een decentrale beurs voor perpetual futures: termijncontracten op crypto zonder einddatum, die je rechtstreeks vanuit je eigen wallet opent. Je maakt geen account bij een bedrijf aan. Je zet onderpand in een smart contract of op een eigen blockchain en tekent elke order met je sleutel. Het bekendste voorbeeld is Hyperliquid: daar reken je elk uur een fundingrate af, en je positie sluit gedwongen zodra je onderpand onder de onderhoudsmarge zakt. Hieronder lees je hoe dat werkt, wat het kost, welke Europese regels erover gaan en hoe de Belastingdienst naar je vermogen kijkt.

Perp DEX in het kort: de belangrijkste cijfers

De cijfers hieronder gelden per 4 november 2026.

• Op Hyperliquid wordt de fundingrate elk uur afgerekend en is die begrensd op 0,5 procent per uur.
• Het rentedeel van de fundingformule is 0,01 procent per acht uur, oftewel 0,00125 procent per uur.
• De onderhoudsmarge is de helft van de beginmarge bij de maximale hefboom van een activum: 1,25 procent van de positiewaarde bij 40 keer, 16,7 procent bij 3 keer.
• Sinds 24 februari 2026 stelt ESMA dat perpetual futures waarschijnlijk onder de bestaande nationale CFD-maatregelen vallen.
• Voor 2026 rekent de Belastingdienst in box 3 met 6,00 procent fictief rendement op beleggingen en andere bezittingen, waar cryptovaluta onder valt, tegen een tarief van 36 procent.

Wat is een perp DEX? Een beurs zonder klantaccount

Bij een gewone crypto-exchange heb je een account. Het bedrijf neemt je order aan, bewaart je saldo en rekent af. Een perp DEX draait dat om: smart contracts of een eigen blockchain leggen posities, onderpand en afrekening vast, en jij autoriseert elke handeling met je wallet. Je verbindt je wallet met het protocol, stort onderpand (bij Hyperliquid in de stablecoin USDC) en opent je positie, long als je op een stijgende koers rekent, short als je op een dalende koers rekent.

Wat dat voor jou betekent: de tegenpartij van je order is geen bedrijf dat jou als klant bedient, maar het protocol met zijn andere gebruikers. Welke wegen er onder MiCA nog open staan om zonder identiteitscontrole te handelen, lees je in onze gids over crypto-exchanges zonder KYC.

Perpetual futures: een termijncontract zonder einddatum

Een gewone future heeft een vervaldatum: dan wordt afgerekend en loopt het contract af. Een perpetual future kent die datum niet. Je positie loopt door tot je haar sluit of tot ze wordt geliquideerd. Zodat de prijs van het contract dicht bij de spotkoers blijft, betalen kopers (long) en verkopers (short) elkaar op vaste momenten een bedrag, de fundingrate. Hoe dat in het algemeen werkt, lees je in onze uitleg over perpetual futures. Hoe hefboom winst en verlies vergroot, staat in de gids over leverage trading.

Fundingrate op een perp DEX: wat een positie per uur kost

Op Hyperliquid betaal je funding elk uur. De formule telt de gemiddelde premie op bij een begrensd rentedeel. De premie is het verschil tussen de impactprijs en de oraclekoers, gedeeld door de oraclekoers. Het rentedeel staat vast op 0,01 procent per acht uur, oftewel 0,00125 procent per uur, en de fundingrate is begrensd op 0,5 procent per uur. De betaling gaat rechtstreeks tussen de twee kanten van de markt, het protocol int er volgens de documentatie geen kosten over. Het bedrag is positiegrootte maal oraclekoers maal fundingrate.

Een voorbeeld laat zien wat dat betekent. Bij een positie van 10.000 dollar en een premie van nul geldt alleen het rentedeel: 0,00125 procent per uur is 0,125 dollar per uur, 3 dollar per dag en 90 dollar per 30 dagen, dus 0,9 procent per maand, betaald door de long aan de short. Staat de contractprijs boven de oraclekoers, dan stijgt de rate en betaal je als long meer. Ligt hij eronder, dan kan de rate onder nul zakken en ontvangen longs funding. Wie een positie weken of maanden aanhoudt, rekent die kosten dus mee.

Liquidatie bij een perp DEX: hoeveel de koers mag tegenlopen

Elke positie heeft een onderhoudsmarge: de ondergrens voor je onderpand. Bij Hyperliquid is dat de helft van de beginmarge bij de maximale hefboom van het activum, tussen 1,25 procent van de positiewaarde bij 40 keer en 16,7 procent bij 3 keer. Zakt je onderpand eronder, dan begint de liquidatie. Voor een activum met maximaal 40 keer hefboom ziet dat er zo uit:

Het voorbeeld is vereenvoudigd: kosten en funding komen erbij en verkleinen de ruimte. De koers waarop de liquidatie begint is bovendien niet de laatste koers in het orderboek, maar de markprijs, die externe beurskoersen combineert met de stand van het eigen orderboek.

Daarna volgt een vaste volgorde. Eerst probeert het systeem de hele positie met marktorders in het orderboek te sluiten. Bij posities boven 100.000 USDC gaat eerst 20 procent naar het boek, na een wachttijd van 30 seconden volgen orders voor de hele positie. Lukt dat niet en zakt je onderpand onder tweederde van de onderhoudsmarge, dan neemt de liquidatorvault van het protocol de positie over. In dat geval krijg je de onderhoudsmarge niet terug, en bij cross margin gaat het hele onderpand mee. Een stop-loss of vroegtijdig sluiten kan dat verlies beperken.

Orderboek of liquiditeitspool: twee bouwwijzen van een perp DEX

Een perp DEX kan de handel op twee manieren organiseren. Hyperliquid werkt met een orderboek, zoals je dat van een beurs kent: je tegenpartij is een andere handelaar en de prijs ontstaat uit vraag en aanbod. Andere platforms zetten een liquiditeitspool tussen de partijen. Wie kapitaal in die pool stort, vormt de tegenpartij van alle open posities, verdient aan de kosten en draagt het verlies als handelaren winst maken.

Voor jou telt vooral wat de prijs bepaalt. Bij een orderboek hangt je uitvoeringsprijs af van de diepte van het boek op dat moment, bij een pool van het prijsmodel en de oraclekoers die het protocol gebruikt. Vraag bij elk platform dus eerst welke koers je positie waardeert en welke koers liquidaties start.

Regels voor een perp DEX in Nederland en België: waarom MiCA er niet over gaat

MiCA regelt volgens ESMA cryptoactiva die nog niet onder bestaande financiële wetgeving vallen. Een derivaat zoals een perpetual future valt daar al onder, als financieel instrument, en de handel erin valt dus niet onder het MiCA-vergunningsstelsel. In Nederland verleent de AFM de vergunningen voor aanbieders van cryptoactivadiensten, en DNB houdt het prudentiële toezicht. Voor lezers in België gelden dezelfde Europese verordeningen, met een andere nationale toezichthouder.

Wel relevant is de verklaring die ESMA op 24 februari 2026 publiceerde. Perpetual futures, vaak aangeboden als perpetual contracts, bieden hefboomblootstelling aan onderliggende waarden zoals bitcoin en vallen volgens ESMA waarschijnlijk onder de bestaande nationale CFD-maatregelen. Voor bedrijven die zulke contracten aan particulieren aanbieden, horen daar onder meer hefboomlimieten, bescherming tegen een negatief saldo, een verplichte risicowaarschuwing en een margin close-out bij. Bij een protocol zonder bedrijf dat jou als klant bedient, is minder vanzelfsprekend wie die regels toepast. Hyperliquid laat voor sommige activa tot 40 keer hefboom toe. Wil je hefboomproducten met die bescherming, dan vind je aanbieders in ons overzicht van futures platforms in de EU.

Belasting op een perp DEX in Nederland: box 3 telt je vermogen

Voor particulieren belast box 3 niet je werkelijke winst, maar een fictief rendement over je vermogen op 1 januari. Voor 2026 noemt de Belastingdienst 6,00 procent voor beleggingen en andere bezittingen, waar cryptovaluta onder valt, 1,28 procent voor banktegoeden en 2,70 procent voor schulden. Het tarief is 36 procent en het heffingsvrij vermogen is 59.357 euro per persoon. De percentages voor banktegoeden en schulden zijn nog voorlopig, het percentage voor beleggingen staat vast. Blijkt je werkelijke rendement lager dan het fictieve, dan wordt je box 3-inkomen in de aangifte over 2026 daarop aangepast, op basis van uitspraken van de Hoge Raad.

Houd daarom bij wat je op 1 januari op het protocol hebt staan, welke fundingbetalingen en kosten je hebt gehad en wat je positie waard was, en bewaar een export van je transactiegeschiedenis zelf. Dit is geen belastingadvies. Twijfel je over de behandeling van je posities, vraag dan een belastingadviseur.

Voor wie een perp DEX past: ons oordeel

Een perp DEX past bij ervaren handelaren die een positie zonder klantaccount willen openen, de kosten per uur kunnen doorrekenen en een totaalverlies van hun onderpand kunnen dragen. Voor vermogensopbouw op lange termijn past hij niet: de funding loopt door en de liquidatiegrens ligt bij hoge hefboom dicht bij de koers. Ook wie een aanspreekpunt of toezichthouder wil, kiest beter een aanbieder met vergunning.

Ons advies in drie stappen: reken eerst de fundingkosten over je geplande looptijd uit, kies een hefboom waarbij de liquidatiegrens ver genoeg van de koers ligt, en bepaal van tevoren wanneer je sluit. Wil je zonder hefboom bitcoin kopen, dan vergelijk je aanbieders met MiCA-vergunning in de vergelijking Bitcoin kopen. Een breder overzicht van aanbieders staat in de vergelijking het beste cryptoplatform. Hyperliquid dient in deze gids als voorbeeld van een perp DEX.

Perpetual futures met hefboom zijn complexe producten, je kunt je volledige inleg verliezen. Per 4 november 2026. Deze gids is geen beleggingsadvies.