VASP-regulering Filipijnen: wat strengere controles kunnen betekenen

Meerdere vakmedia hebben de afgelopen weken bericht over mogelijke nieuwe beperkingen voor cryptogerelateerde betaaldiensten in de Filipijnen. De basis van die berichten is een policy exposure draft die de Bangko Sentral ng Pilipinas (BSP), de Filipijnse centrale bank, in 2026 heeft gepubliceerd. Het concept van de BSP behandelt twee verschillende onderwerpen: een mogelijke opschorting van nieuwe aanvragen voor Operators of Payment Systems (OPS) en scherpere eisen voor betaalrelaties met ondernemingen die met virtuele vermogenswaarden werken. Belangrijk is de aantekening dat zo'n concept pas na een formeel besluit bindend wordt. Inhoud, tijdstip en overgangsregels kunnen tot dan nog veranderen.

Wat het BSP-concept concreet voorziet

Het concept beschrijft meerdere maatregelen die nog in de voorwaardelijke wijs te lezen zijn, omdat ze tot nu toe niet definitief zijn besloten. Nieuwe OPS-registratieaanvragen zouden vanaf het van kracht worden van de definitieve circulaire twaalf maanden niet meer worden aangenomen, of de behandeling ervan zou worden opgeschort. Al ingediende aanvragen worden volgens het concept weliswaar verder getoetst, maar tijdens de opschorting niet goedgekeurd en niet afgewezen.

Daarnaast zouden VASP-gerelateerde ondernemingen als risicovolle handelaren worden ingeschaald. Betaalrelaties zouden dan alleen als directe handelaarsrelatie zijn voorzien, terwijl meertrapsconstructies, oftewel „gelaagde" constructies, bijzonder getoetst zouden moeten worden. Voorzien zijn bovendien verscherpte zorgvuldigheidsplichten, doorlopende monitoring en risicogewogen transactie- en settlementlimieten, waarbij settlement de afwikkeling, dus de definitieve nakoming van een betaling aanduidt. Voor bestaande gelaagde relaties noemt het concept een toetsing binnen zes maanden en aanpassingen binnen nog eens zes maanden. Ook hier geldt: deze termijnen zijn conceptinhoud, geen bevestigde verplichtingen.

Waarom betaalaanbieders en cryptodienstverleners niet hetzelfde zijn

Voor een goede plaatsing is een blik op de juridische grondslag van de Payment Operator-registratie nuttig. Volgens de National Payment Systems Act (Republic Act No. 11127) moeten exploitanten van betaalsystemen bij de BSP geregistreerd zijn, die op haar beurt toezicht houdt op de veiligheid, efficientie en betrouwbaarheid van het betaalsysteem. Als OPS gelden personen of ondernemingen die digitale of op contanten gebaseerde geldoverboekingen en clearing beheren, verwerken of mogelijk maken.

Een VASP, dus een Virtual Asset Service Provider, is daarentegen een aanbieder die virtuele waarden overdraagt of wisselt. De BSP voert VASP's in het overkoepelende toezichtkader voor Money Service Businesses. In de praktijk kan een exchange met peso-stortingen en -opnames naast haar cryptofuncties ook betaalprocessen gebruiken en daarmee meerdere toezichtrechtelijke raakpunten tegelijk hebben. Een zuivere betaalaanbieder is omgekeerd niet automatisch een VASP. Voor platformexploitanten is dat onderscheid wezenlijk, want beslissend zijn de feitelijk geleverde diensten, de contractstructuur en de betreffende registratie, en niet alleen de aanduiding van een onderneming.

Gevolgen voor markttoetreding, bestaande platforms en klanten

Voor nieuwe aanbieders zou een definitieve OPS-aanvraagstop de markttoetreding kunnen vertragen, vooral wanneer een bedrijfsmodel voor de fiat-betaalafwikkeling op een eigen OPS-rol of een bijbehorend partnerschap is aangewezen. Dat betekent niet dat elk nieuw cryptoplatform noodzakelijk geraakt zou worden. Voor bestaande aanbieders zouden mogelijke strengere VASP-toetsingen in de betaalomgeving vooral documentatie, risicoanalyse, monitoring van handelaarsrelaties en aanpassing van limieten betreffen, dus klassieke AML-maatregelen (antiwitwassen) en KYC-processen (identiteitscontrole).

Voor gebruikers en beleggers zijn voorzichtiger stortings- en opnamekanalen, langere onboardingprocessen of een beperkter aanbod aan nieuwe producten denkbaar. Over geblokkeerde bestaande rekeningen is in het concept geen sprake. Aanvullend is van belang dat de BSP al extra doorlopende verwachtingen aan VASP's heeft geformuleerd: de listingrichtlijnen van 2026 vragen due diligence voor tokens, doorlopende monitoring en delistingdrempels, terwijl privacy coins niet ondersteund mogen worden. Deze al geldende listingregels moeten niet verward worden met het nieuwe betaalconcept.

Een bestaand moratorium mag niet met het nieuwe concept worden vermengd

De BSP had het reguliere aanvraagvenster voor nieuwe VASP-licenties al sinds september 2022 beperkt. Volgens het actuele BSP Citizen's Charter werd dat moratorium met memorandum M-2025-031 vanaf 1 september 2025 voortgezet, onder voorbehoud van een nieuwe herbeoordeling. Het verschil is belangrijk: het bestaande VASP-licentiemoratorium betreft de toegang tot een VASP-licentie, terwijl het nieuwe concept OPS-registratieaanvragen en integriteitscontroles in het betalingsverkeer behandelt. Eerdere moratoria bevatten bovendien overgangen en begrensde uitzonderingen, waarom marktpartijen noch automatisch identieke uitzonderingen noch identieke gevolgen moeten verwachten.

Deze stukken moeten marktpartijen nu toetsen

Wie concreet geraakt kan worden, kan beter op houdbare bronnen vertrouwen dan op koppen:

• Het definitieve BSP-besluit en mogelijke consultatieberichten toetsen: ingangsdatum, definities, uitzonderingen en overgangstermijnen.
• In de BSP Verifier en in de officiele OPS-lijst gescheiden nagaan welke status betaaldienstverleners en cryptoaanbieders hebben. Een registerinschrijving is daarbij geen garantie voor veiligheid of kredietwaardigheid.
• Het eigen bedrijfsmodel documenteren: wie neemt peso-betalingen aan, wie bewaart cryptowaarden, wie is contractpartij van de klant, en bestaan er directe of gelaagde handelaarsrelaties?
• Geen zakelijke of beleggingsbeslissing alleen op mediaberichten of sociale netwerken baseren.

De regionale ontwikkeling zonder valse gelijkstellingen lezen

De cryptoregulering in Azie ontwikkelt zich in veel markten in een vergelijkbare richting: licenties, witwaspreventie en consumentenbescherming voor cryptoaanbieders winnen aan gewicht. Nationale categorieen, bevoegdheden van toezichthouders en overgangsregels zijn daarbij echter niet uitwisselbaar. De FATF wijst in haar rapport erop dat verschillende nationale toelatings- en toezichtbenaderingen regulatoire gaten kunnen laten ontstaan, waardoor activiteitsgebonden registratie, risicogebaseerd toezicht en grensoverschrijdende samenwerking relevant blijven. Voor internationale platforms betekent dat: lokale voorschriften van de Filipijnen moeten apart worden getoetst, EU-standaarden vervangen geen lokale plaatsing.

VASP-regulering Filipijnen: drie vragen bepalen de echte werking

Bij de VASP-regulering in de Filipijnen beslissen uiteindelijk drie vragen over de werkelijke draagwijdte: welke bedrijfsmodellen en ondernemingen vallen eronder? Vanaf wanneer gelden definitieve verplichtingen? En welke overgangen gelden voor al geregistreerde firma's, lopende aanvragen en bestaande handelaarsrelaties? Het BSP-concept kan de toegang van nieuwe aanbieders en de betaalaansluiting van cryptobedrijven merkbaar beinvloeden, maar tot de officiele afronding blijven draagwijdte en praktische gevolgen open. Dit stuk dient de algemene plaatsing en vervangt geen juridisch advies.

(Per 15 oktober 2026. Dit artikel is geen beleggingsadvies. Koersen en tarieven veranderen; controleer de voorwaarden bij de aanbieder voordat je koopt.)