Getokeniseerd zilver: wat telt op de MiCA-peildatum van 30 oktober

Wie getokeniseerd zilver aanhoudt, zit sinds deze week met een heel concrete vraag: geldt daarvoor hetzelfde als voor getokeniseerd goud? Het korte antwoord is nee, en de reden staat in de kleine lettertjes van de aanbieder. Pax Gold staat op de lijst van tokens die Coinbase op 30 oktober 2026 omrekent voor particuliere klanten in de Europese Economische Ruimte. De metaaltokens van Bitpanda staan daar niet op. Volgens de eigen productmelding van de aanbieder zijn die tokens helemaal geen cryptoactief in de zin van de Europese verordening betreffende cryptoactivamarkten, kort MiCAR. Het juridische kader dat Pax Gold uit de Europese handel heeft gehaald, raakt ze dus niet – en de beschermingsrechten van dat kader evenmin.

Dit artikel plaatst wat er op 30 oktober werkelijk gebeurt, waarin een goudtoken en een zilvertoken juridisch verschillen, wie bij een metaaltoken eigenlijk aansprakelijk is, en waar je op let als je zilver, platina of palladium in tokenvorm aanhoudt. Wat specifiek voor goud en Pax Gold geldt, staat uitgebreid in ons stuk over getokeniseerd goud en de ontbrekende MiCA-vergunning.

Op 30 oktober rekent Coinbase 14 beperkte tokens om in de EER

De beurs noemt op haar hulppagina 14 waarden als beperkt. Restanten van particuliere klanten in de Europese Economische Ruimte worden op 30 oktober 2026 automatisch omgerekend, volgens de beurs in USD Coin waar dat past, anders in een andere ondersteunde waarde of een valuta. Omrekenen gebeurt tegen marktkoersen. Kopen, verkopen en wisselen van die waarden is op het platform al geblokkeerd; wie de tokens wil houden, moet ze eerst naar een eigen wallet halen. Tokens die na de peildatum worden gestort, worden niet bijgeschreven en gaan ook niet mee in de omrekening. Als reden noemt de beurs MiCAR: de overgangstermijn voor uitgevers van stablecoins zonder de vereiste vergunning liep op 1 juli 2026 af, zonder verlenging.

Dertien van de veertien waarden zijn aan een valuta gekoppeld. Eén is dat niet: Pax Gold verwijst naar een troy ounce goud. Juist dat ene geval maakt de lijst interessant voor wie in edelmetaal belegt, want het laat zien dat het juridische kader aangrijpt op de juridische bouwvorm van het token en niet op het materiaal. Een beurs die in Europa vergund wil blijven, moet haar aanbod daarop inrichten.

Pax Gold is een cryptoactief, het metaaltoken van Bitpanda volgens de aanbieder niet

Een cryptoactief is volgens de Europese definitie de digitale weergave van een waarde of een recht die zich met distributed-ledgertechnologie of een vergelijkbare techniek elektronisch laat overdragen en bewaren. Pax Gold voldoet daaraan: het token loopt op een openbare blockchain, en daarachter staat een aanspraak op een opgeslagen baar. Wat daaruit onder MiCA volgt, hangt af van de waarde waarnaar het token verwijst – en een goudprijs is een waarde in de zin van deze verordening.

Bij Bitpanda Metals staat iets anders in de productmelding. Daar staat woordelijk dat het aanbod van Bitpanda Metals GmbH komt en een ongereguleerd product is: “constitutes an unregulated product”. En, nog duidelijker: “Bitpanda Metals does not qualify as a crypto-asset under the Markets in Crypto-Assets Regulation (MiCAR)”. Oftewel: het product geldt volgens de voorstelling van de aanbieder niet als cryptoactief onder MiCAR. Dat is geen uitleg van buiten, maar de zelfindeling van het huis dat het product verkoopt, na te lezen op de productpagina van Bitpanda Metals.

Cryptoactief, waardegerefereerd token, e-geldtoken: drie begrippen, drie regelsets

MiCA kent meerdere laden, en die beslissen over de verplichtingen. Een cryptoactief is het overkoepelende begrip voor alle digitaal overdraagbare waarden en rechten op een blockchain. Een waardegerefereerd token, in het Engels van de verordening Asset-Referenced Token of ART, haalt zijn waarde uit een andere waarde, een korf of een grondstof; een goudtoken valt in die categorie als het een cryptoactief is. Een e-geldtoken verwijst naar één enkele officiële valuta en volgt het strengste regime. Voor de eerste twee heeft de uitgever een eigen vergunning nodig, voor de derde een e-geldlicentie.

Voor een product dat helemaal geen cryptoactief is, geldt geen van die laden. Dat klinkt eerst als verlichting, en voor de verhandelbaarheid in Europa is het dat ook: wat MiCA niet vat, kan MiCA niet uit het schap halen.

Eigendom van de baar in plaats van een aanspraak op een uitgever

Het tweede verschil is civielrechtelijk en weegt zwaarder dan het eerste. Op dezelfde pagina formuleert Bitpanda dat kopers juridisch eigenaar van het metaal worden: “You own your bullion outright”, het metaal is “your legal property”, opgeslagen in een hoogbeveiligde kluis in Zwitserland, en men bezit juridisch het metaal, “not a fund share”. Als opslagplaats noemt het huis waardetransporteur Brink’s. Die gegevens komen van de aanbieder; een accountantsverklaring hoort er hier niet bij.

Dat is een andere constructie dan een fondsdeelneming en ook een andere dan een zuivere betalingsaanspraak. Bij faillissement van de aanbieder hangt dan alles ervan af of het metaal afgescheiden kan worden, dus aan de klant toegewezen blijft en niet in de boedel valt. Wie wil nagaan of dat voor zijn eigen positie geldt, vindt het antwoord in de productvoorwaarden en niet in het koersverloop.

Zonder MiCA-verplichtingen zijn er ook geen MiCA-rechten

De zin over het ongereguleerde product heeft twee kanten, en de tweede wordt in de discussie vaak overgeslagen. MiCA eist van uitgevers van gevatte cryptoactiva een witboek met voorgeschreven vermeldingen, een vergunning, regels voor de bewaring van de reserves en een klachtenprocedure voor klanten. Valt een product daar niet onder, dan valt dat alles weg: geen MiCA-witboek, geen onder MiCA vergunde uitgever van het token, geen klachtenweg onder deze verordening. Voor de houder betekent dat dat de kwaliteit van het aanbod aan de contractvoorwaarden en aan de bewaarder hangt, niet aan een toezichtnummer.

Dat scheidt het ondernemingsniveau van het productniveau, en die scheiding verdient een tweede blik. Bitpanda zegt begin 2025 een MiCAR-vergunning van de toezichthouder te hebben gekregen. Die vergunning betreft de cryptodiensten van het huis. Het metaalproduct zet de aanbieder daarvan los, zoals de geciteerde productmelding laat zien. Beide kan tegelijk waar zijn, en beide uitspraken spreken elkaar niet tegen: een vergund bedrijf dat daarnaast een product buiten het toepassingsgebied verkoopt.

Het tegenpartijrisico ligt bij de bewaarder, niet bij de blockchain

Tegenpartijrisico betekent het gevaar dat de andere kant van een transactie haar plicht niet nakomt. Bij een metaaltoken is die andere kant niet de blockchain, maar de kluis. Bitpanda benoemt dat risico in de productmelding zelf: “counterparty risk associated with the storage of precious metals by third-party custodians”, dus het tegenpartijrisico uit de opslag van de edelmetalen bij externe bewaarders.

Technisch is het token alleen de boeking. Wat het waard is, beslist de baar in de kluis en de rechtspositie die je daarop hebt. De blockchain kan onvervalsbaar vastleggen aan wie welke eenheid toekomt; zij kan niet bewerkstelligen dat in de kluis ook ligt wat de boeking beweert. Dit onderscheid geldt voor elk gedekt tokenproduct, van de goudtoken tot de stablecoin, en het is de reden dat toezichthouders zich voor reserves en controleverslagen interesseren en niet voor blockchains.

Hoe winst op edelmetaal en cryptoactiva in de Nederlandse aangifte terechtkomt en welke peildatum daarbij geldt, staat in ons overzicht over crypto en belasting.

Witboek en ondernemingsregister: waaraan een vergund aanbod te herkennen is

Een witboek is in de zin van MiCA geen reclamebrochure, maar een voorgeschreven informatiedocument met vaste verplichte vermeldingen over de uitgever, het token, rechten en risico’s. Voor gevatte cryptoactiva moet het er zijn en bij de toezichthouder zijn aangemeld. Dienstverleners die cryptoactiva bewaren of verhandelen, hebben daarnaast een eigen vergunning nodig, en de toezichthouder houdt vergunde ondernemingen in een register bij.

Daaruit volgen twee bruikbare controlepunten voordat er geld in een metaaltoken gaat. Ten eerste: welke rechtspersoon verkoopt het product, en staat die in het register van een toezichthouder? De voorwaarden noemen die rechtspersoon, in het besproken geval Bitpanda Metals GmbH. Ten tweede: is er een MiCA-witboek? Ontbreekt dat, dan kan dat eraan liggen dat het product geen cryptoactief is. Dat is geen gebrek, het verschuift alleen de vraag: dan telt het civiele recht van de productvoorwaarden, en daar staat van wie de baar is en wie hem opslaat.

Wat getokeniseerd zilver onderscheidt van een zilver-ETC

Naast baren, munten en tokens bestaat de beursgenoteerde weg. Een ETC op een edelmetaal is een schuldbewijs dat de metaalprijs nabootst en, afhankelijk van de vormgeving, een vastgelegd leveringsrecht bevat. Juridisch is dat een vordering op de uitgever, geen eigendom van een bepaalde baar. Het papier wordt bewaard op de effectenrekening van de bank en verhandeld op de beurs tijdens beursuren.

Een metaaltoken belooft daartegenover eigendom van het metaal en is de klok rond overdraagbaar, maar buiten de beursstructuur en haar toezicht. Welke vorm beter past, beslist niet het rendement, want de metaalprijs is in alle gevallen dezelfde. Beslissend zijn beschikbaarheid, bewaarkosten, faillissementsbestendigheid en de fiscale vorm waarin de winst aankomt. Die vier punten staan in de voorwaarden en niet in de prijsgrafiek.

Zilvertoken: de bewaarder beslist, niet de MiCA-licentie

30 oktober laat zien hoe snel een juridisch kader een product uit de Europese handel kan halen. Voor getokeniseerd zilver, platina en palladium geldt datzelfde kader volgens de aanbieder niet – waarmee de controlelast van de wetgever terugverhuist naar de belegger. Drie stappen zijn nu de moeite waard:

1. Breng de verkopende rechtspersoon en haar toezichtstatus in kaart. Lees in de productvoorwaarden wie de contractpartij is en of dat huis een vergunning heeft. Waar je bij een vergunde aanbieder op let, staat in de vergelijking voor bitcoin kopen.
2. Leg aankoopdatum en bezitsduur per positie vast. Wie de momenten van aankoop en verkoop bijhoudt, heeft de cijfers voor de aangifte bij de hand; wat daarbij komt kijken, staat in ons overzicht over crypto en belasting.
3. Kies de bewaring bewust. Waar een token naar een eigen wallet te halen is, beslis je zelf over de toegang; welke apparaten daarvoor geschikt zijn, staat in de hardwarewallet-vergelijking. Waar het product alleen in de infrastructuur van de aanbieder leeft, blijft de bewaarder de beslissende factor.

De lijst van beperkte waarden en de voorwaarden van de omrekening publiceert de beurs op haar hulppagina over door MiCA beperkte stablecoins.

(Per 29 oktober 2026. Dit artikel is geen beleggingsadvies. Koersen en tarieven veranderen; controleer de voorwaarden bij de aanbieder voordat je koopt.)