Bitcoin koers op 79.568 dollar: welke niveaus tellen voor de optie-expiratie

Vast staat: de bitcoin koers noteert dinsdagochtend 79.568 dollar, gemeten om 05:41 uur Nederlandse tijd bij CoinGecko, en vrijdag om 9 uur lopen op de optiebeurs Deribit 135.545 contracten op bitcoin af. Onze inschatting daarvan volgt verderop: de expiratie verklaart waarom de koers zich al dagen in een smalle band beweegt, maar zegt niets over de richting daarna.

Voor jou als houder is dat geen academische vraag. Een expiratiedag van deze omvang bindt tot vrijdagochtend kapitaal dat daarna vrijkomt, en hij valt dit keer samen met de laatste handelsdag van de maand. Wie deze week wil verkopen of bijkopen, treft een markt waarvan de bandbreedte kunstmatig smal wordt gehouden.

De nacht bleef rustig, 79.421 dollar was het laagste punt

In de afgelopen 24 uur lag de bitcoin koers tussen 79.421 en 80.680 dollar. Dat is 1.259 dollar verschil of 1,6 procent, gemeten aan het dieptepunt. Ter vergelijking: in de week daarvoor lag er tussen dagtop en dagdieptepunt regelmatig meer dan 3.000 dollar. De markt is dus niet tot rust gekomen omdat er niets te handelen valt, maar omdat de hand die anders ingrijpt nu gebonden is.

Ten opzichte van de stand van gisterochtend is er weinig verschoven. Toen noteerde bitcoin 79.978 dollar, vandaag 79.568 dollar. Dat is 410 dollar minder of 0,5 procent. Het niveau van 80.000 dollar, waar de koers maandag nog even boven kwam, heeft ’s avonds opnieuw niet gehouden.

De grotere boog is duidelijker. De dagelijkse slotkoersen van de afgelopen zes dagen luiden 84.082, 81.328, 81.102, 80.811, 80.049 en 80.029 dollar. Zes dagen op rij lager, in totaal 5,4 procent. Van de maandtop op 5 oktober bij 86.490 dollar scheidt de koers vandaag 8,0 procent. Dat is een terugval, maar nog geen correctie in de zin van de gebruikelijke drempel van tien procent.

Vrijdag om 9 uur lopen 135.545 bitcoinopties af

De datum ligt vast. Deribit, de grootste beurs voor crypto-opties, rekent zijn maandcontracten af op de laatste vrijdag van de maand, dit keer op 30 oktober om 08:00 uur UTC. In Nederlandse tijd is dat sinds de overgang naar de wintertijd 9 uur ’s ochtends. Open staan volgens de cijfers van de Deribit-interface van dinsdagochtend 135.545 contracten. Elk contract staat voor één bitcoin, bij de huidige koers dus ongeveer 10,8 miljard dollar.

Geen andere datum in de kalender weegt op dit moment zwaarder. De volgende weekexpiratie op 6 november telt 13.285 contracten, de maandexpiratie in november 39.492. Pas de jaarexpiratie op 25 december komt met 135.192 contracten weer in dezelfde orde van grootte.

De verdeling is eenzijdig. Op calls vallen 87.393 contracten, op puts 48.152. De put-callratio ligt op 0,55, de meerderheid van de posities zet dus in op stijgende koersen. Alleen past die meerderheid niet meer bij de koers.

Waarom de strikes op 95.000 dollar met lege handen achterblijven

Van de 87.393 openstaande calls heeft 76.112 een uitoefenprijs boven de huidige koers. Dat is 87,1 procent. Verreweg het dikste blok ligt op 95.000 dollar met 19.951 contracten, daarna volgen 100.000 dollar met 11.284 en 90.000 dollar met 10.710. Om deze posities vrijdag iets waard te laten zijn, zou bitcoin binnen drie dagen 19 procent moeten stijgen.

Aan de andere kant ziet het er gespiegeld uit. Van de 48.152 puts liggen er 39.436 onder de huidige koers, dus 81,9 procent. Het grootste blok zit op 70.000 dollar met 4.352 contracten, het op een na grootste op 75.000 dollar met 2.993. Slechts 8.715 puts staan vandaag in the money.

Per saldo verloopt het overgrote deel van beide kanten waardeloos. Dat is geen ongeluk maar de normale gang van zaken op een expiratiedag, en het is de reden waarom de premies die al weken worden betaald voor koersdoelen boven 90.000 dollar, vrijdag volledig bij de verkopers van die opties terechtkomen.

Hoe een expiratiedag op de bitcoin koers werkt

Het mechanisme is minder geheimzinnig dan het klinkt. Wie een call verkoopt, draagt het risico van stijgende koersen en dekt zich daartegen in door een deel van de onderliggende hoeveelheid werkelijk aan te houden. Stijgt de koers richting de uitoefenprijs, dan moet hij bijkopen; daalt hij, dan verkoopt hij weer. Die doorlopende afdekking zorgt voor aankopen en verkopen die niets te maken hebben met een mening over bitcoin.

Hoe dichter de expiratie nadert en hoe verder de grote blokken out of the money liggen, hoe kleiner die afdekking wordt. Bij 95.000 dollar en een koers van 79.568 dollar is ze feitelijk nul. Wat overblijft, is een smal gebied rond de huidige koers waarin de afdekking nog reageert, en precies daar beweegt de markt zich al dagen. Na vrijdagochtend valt die klem weg.

Het tweede kengetal dat op zulke dagen graag wordt aangehaald, is het rekenkundige zwaartepunt, in de markt max pain genoemd. Het beschrijft de koers waarbij alle openstaande opties samen de laagste uitbetaling opleveren, waarbij de kopers van de opties dus in totaal het meest verliezen. Voor de expiratie van vrijdag ligt dat punt op 78.000 dollar, ongeveer 2 procent onder de huidige koers.

Belangrijk is wat dit getal niet is. Een koersdoel waar iemand op aanstuurt, is het zwaartepunt namelijk niet. Het volgt uit een berekening over de posities die vandaag openstaan en verschuift met elk nieuw geopend contract. Wie het als koersdoel leest, verwart een momentopname met een bedoeling.

Het maandeinde valt op dezelfde dag

Daar komt een tweede datum bij. 31 oktober is een zaterdag, de laatste handelsdag van de maand op de gereguleerde markten is daarmee vrijdag 30 oktober. Fondsbeheerders die hun portefeuilles per maandeinde waarderen en bijsturen, handelen op die dag. De optie-expiratie om 9 uur en de maandafsluiting ’s avonds liggen dus binnen één handelsdag.

Daarvoor staat nog de vergadering van de Amerikaanse centrale bank op woensdag en donderdag. Drie data in drie dagen, waarvan er twee op dezelfde vrijdag vallen: dat verklaart de terughoudendheid in de markt beter dan welke koerslijn ook.

Wie met hefboomproducten de expiratie in gaat, moet op iets anders letten: hier beslist niet de aankoopdatum, maar je liquidatiekoers. Hoe winst en verlies op bitcoin fiscaal worden behandeld, lees je in ons overzicht van de regels voor crypto-belasting.

Onze inschatting: de expiratie verklaart de bandbreedte, niet de richting

Vanuit de redactie bekeken is de smalle handelsband van de afgelopen dagen goed te verklaren, en wel zonder enige dramatiek. Daarvoor pleiten drie aanwijzingen: de dagrange van 1,6 procent tegenover meer dan 3.000 dollar in de week ervoor, 135.545 openstaande contracten die vrijdag aflopen en een rekenkundig zwaartepunt op 78.000 dollar, dus vlak bij de huidige koers.

Daartegen pleit dat er geen richting uit af te leiden valt. De positionering laat zien waar de afgelopen weken geld is ingezet, namelijk op 95.000 en 100.000 dollar, en juist die weddenschappen gaan vrijdag met lege handen naar huis. Een mislukte weddenschap zegt niets over wat de volgende zal zijn. Daarbij komt de vergadering van de centrale bank op woensdag, waarvan de uitkomst de situatie tot vrijdag volledig kan verschuiven.

Wat wij daaruit concluderen: de rust van deze week is een gevolg van de kalender, geen uitspraak over de waarde van bitcoin. Wie toch al een beslissing plant, heeft tot vrijdagochtend een markt met kleine bandbreedtes en dus overzichtelijke uitvoeringskosten. Wie op een uitbraak wacht, wacht tot na de expiratie. Een advies om te kopen of te verkopen is dat uitdrukkelijk niet.

Optie-expiratie vrijdag: 78.000 dollar is voor houders de duurste koers

Samengevat: de bitcoin koers staat dinsdagochtend op 79.568 dollar, na zes dalende slotkoersen op rij en 8,0 procent onder de maandtop. Vrijdag om 9 uur lopen 135.545 contracten af, en 87,1 procent van de calls ligt daarbij kansloos ver boven de markt. Het rekenkundige zwaartepunt op 78.000 dollar markeert de koers waarbij de kopers van die opties er in totaal het slechtst uitkomen, en het ligt net onder de stand van vandaag. De eigenlijke beweging begint daarna.

Alle koersen in dit artikel hebben betrekking op dinsdagochtend, de cijfers over de openstaande contracten op de stand van hetzelfde uur. Cryptomunten schommelen sterk, een totaal verlies van het ingezette kapitaal is mogelijk. Dit artikel is geen beleggingsadvies.