Cardano: tweede node Amaru mag sinds 5 november blokken bouwen op het mainnet

Vast staat: sinds 5 november 2026 is het bouwen van blokken met Amaru, het tweede nodeprogramma voor Cardano, niet langer beperkt tot testnetwerken. Dat staat in de release notes van versie 10.11.20261105 op de releasepagina van Amaru op GitHub. Onze beoordeling volgt verderop: voor de stabiliteit van de blockchain is dit een echte stap vooruit, voor de koers op korte termijn nauwelijks.

Heb je ADA aan een stake pool gedelegeerd, dan hoef je vandaag niets te doen. De delegatie blijft zoals ze is, de munten blijven in je eigen wallet en er geldt geen blokkeringstermijn. ADA kostte op zaterdagavond 7 november ongeveer 0,181 dollar of 0,162 euro, een daling van 2,4 procent in 24 uur volgens CoinGecko. Dit artikel legt uit wat een tweede nodeclient verandert, wie erachter zit en hoe het tijdpad naar de Dijkstra-hard fork eruitziet.

• Nieuw: Amaru 10.11.20261105 heft de beperking van blokproductie tot testnetwerken op.
• Eerder: op 22 oktober stond er nog uitdrukkelijk dat het bouwen van blokken op het mainnet uitgeschakeld bleef.
• Open: of een pool op het mainnet al een blok met Amaru heeft gemaakt, was tot zaterdagavond niet openbaar bevestigd.
• Koers: 0,181 dollar, 23 procent lager in 30 dagen en zo’n 94 procent onder de recordkoers van 3,09 dollar.

Amaru-release van 5 november: blokproductie niet langer alleen op het testnet

De release heeft versienummer 10.11.20261105 en verscheen op donderdag. De beslissende zin in de release notes luidt in de kern dat het bouwen van blokken niet langer tot testnetwerken beperkt is. Daar komen twee technische vernieuwingen bij: Amaru neemt nu transacties uit de mempool op in de zelfgebouwde blokken, en elk zo gemaakt blok draagt een softwarekenmerk. De mempool is de wachtruimte waarin ingediende transacties liggen tot een blok ze opneemt.

De ontwikkeling verliep in korte stappen. Op 22 oktober meldde het team dat Amaru op testnetwerken blokken kon bouwen, mits de beheerder de benodigde sleutels had ingesteld; voor het mainnet bleef de functie geblokkeerd. De release van 29 oktober bracht commando’s voor poolbeheerders, waaronder het aanmaken van KES-sleutels en het controleren van operationele certificaten. KES-sleutels zijn kortlevende ondertekeningssleutels waarmee een stake pool zijn blokken ondertekent en die regelmatig vernieuwd moeten worden. Een week later viel de blokkade weg.

De context is belangrijk: Amaru verschijnt nog steeds als bètaversie in een wekelijks ritme. Dat een pool met Amaru blokken mag bouwen, betekent nog niet dat veel pools dat doen. Het softwarekenmerk in elk blok maakt dat wel meetbaar zodra de eerste pools overstappen.

Haskell-node en Rust-node: twee programma’s voor hetzelfde protocol

Een node is het programma dat een computer in het Cardano-netwerk draait. Hij laadt de blokken, controleert elke transactie volgens de regels van het protocol en geeft geldige gegevens door aan andere nodes. Stake pools gebruiken hem daarnaast om zelf blokken te bouwen wanneer het protocol hen daarvoor loot.

Tot nu toe draaide Cardano in de praktijk op één programma, de in de taal Haskell geschreven cardano-node, die tegenwoordig door Intersect wordt beheerd. Amaru is een zelfstandige nieuwe ontwikkeling in de programmeertaal Rust. Volgens de woordenlijst van cardano.org moet Amaru volledig compatibel zijn met de Haskell-node. Het programma draait al als relay op het mainnet, dus als knooppunt dat gegevens doorgeeft zonder zelf blokken te bouwen. Het start vanuit een Mithril-snapshot, een gecontroleerde momentopname van het grootboek, in plaats van de volledige geschiedenis sinds 2017 opnieuw in te lezen.

Twee programma’s voor hetzelfde protocol moeten elke regel exact hetzelfde uitleggen. Wijkt er één af, al is het maar in een randgeval, dan beoordelen ze hetzelfde blok verschillend. Juist daarom duurt zo’n stap jaren en geen maanden.

Clientdiversiteit: waarom een tweede node storingen minder waarschijnlijk maakt

De vakterm is clientdiversiteit: meerdere onafhankelijk geschreven programma’s voeren hetzelfde protocol uit. Het nut zit in fouten in de programmacode. Draait het hele netwerk op één programma, dan treft een fout daarin alle knooppunten tegelijk. In het ergste geval staan ze dan allemaal stil, of nemen ze allemaal dezelfde verkeerde toestand over.

Met twee programma’s ziet dat er anders uit. Heeft maar één de fout, dan draaien de knooppunten met het andere programma door en blijft het netwerk blokken bouwen. Ethereum werkt al jaren met meerdere clients en geldt daarom als voorbeeld voor deze aanpak. De keerzijde: een fout die maar één programma treft, kan het netwerk ook kortstondig in twee kampen splitsen als beide programma’s veel gebruikers hebben.

Hoe realistisch zulke scenario’s zijn, bleek bij Cardano pas enkele dagen geleden in een andere vorm. Op 2 november meldden we dat Intersect de poolbeheerders had gewaarschuwd voor een Linux-lek. Toen ging het om het besturingssysteem onder de node, niet om de node zelf. De boodschap was dezelfde: hoe uniformer de techniek van alle pools, hoe groter de impact van één enkele fout.

PRAGMA achter Amaru: Cardano Foundation, Blink Labs, dcSpark, Sundae Labs en TxPipe

Amaru wordt onderhouden door PRAGMA, een samenwerkingsverband van bedrijven uit de Cardano-wereld. Tot de leden behoren volgens cardano.org de Cardano Foundation, Blink Labs, dcSpark, Sundae Labs en TxPipe. Input Output, het bedrijf van Cardano-oprichter Charles Hoskinson, staat niet op die lijst. Zo ontstaat de tweede node buiten het bedrijf dat de eerste jarenlang heeft gevormd.

Het werk wordt deels gefinancierd uit de treasury, de gemeenschappelijke kas van het netwerk, waarover sinds de invoering van on-chain governance de gedelegeerden stemmen. Hoe moeizaam zulke stemmingen kunnen verlopen, bleek in mei bij de mislukte financiering van de Cardano Summit 2026, waarvoor 1,46 procentpunt ontbrak aan de vereiste tweederdemeerderheid. Voor Amaru is er recent geen vergelijkbaar obstakel geweest; de releases verschijnen nog altijd wekelijks.

Dijkstra-hard fork: node 11.2.0 sinds 28 oktober als voorversie

Tegelijk werkt Intersect aan de volgende grote protocolupgrade, de Dijkstra-hard fork. Een hard fork is een regelwijziging waarna oude software nieuwe blokken niet meer accepteert; alle pools moeten vooraf updaten. De Haskell-node 11.2.0 is sinds 28 oktober beschikbaar als voorversie. Hij bevat al gereedschap voor geneste transacties, waarmee meerdere deeltransacties in één worden gebundeld. Voor het mainnet raadt Intersect hem uitdrukkelijk nog niet aan; daar geldt versie 11.1.3 van 29 september.

Een vaste datum voor de hard fork is er niet. Berichten uit de zomer noemen voor de eerste fase, met geneste transacties en Linear Leios, het einde van 2026; andere weergaven spreken van de periode tot maart 2027. Linear Leios is een ombouw die de doorvoercapaciteit van het netwerk moet verhogen. Volgens cardano.org gaat Amaru het Dijkstra-tijdperk pas na de blokproductie ondersteunen. Voor de hard fork zelf blijft de Haskell-node dus voorlopig bepalend.

Cardano koers op zaterdagavond: 0,181 dollar, 94 procent onder de recordkoers

Aan de koers gaat het nieuws tot nu toe voorbij. ADA stond zaterdagavond op ongeveer 0,181 dollar; de bandbreedte over 24 uur liep volgens CoinGecko van 0,1796 tot 0,1854 dollar. Over zeven dagen bedraagt het verlies 6,4 procent, over 30 dagen 23,1 procent. Naar marktwaarde staat Cardano op plaats 18.

Sinds ons artikel van vrijdag is er weinig veranderd. Toen stond ADA op 0,185 dollar, lag het dagdieptepunt op 0,178 dollar en noemden we de bodem van augustus rond 0,174 dollar als grens naar beneden. Die grens heeft gehouden: de laagste waarde van de afgelopen 24 uur lag met 0,1796 dollar ruim drie procent hoger. De steun bij 0,1834 dollar uit onze Cardano-verwachting van 4 november is inmiddels wel doorbroken; de koers noteert er net onder. Naar boven ligt de 200-daagse lijn, die we vrijdag op 0,208 dollar plaatsten, nog zo’n 15 procent verwijderd.

Het dagverloop laat vooral zien dat de druk van de totale markt komt. Bitcoin stond op hetzelfde moment op ongeveer 75.700 dollar, 0,3 procent lager, terwijl ADA in dezelfde tijd ruwweg zeven keer zoveel verloor. Technisch nieuws draait dat verband in een zwakke markt zelden om.

Stake pools met Amaru: wat delegators nu kunnen zien

Voor delegators verandert er in het dagelijks gebruik voorlopig niets. Delegeren betekent bij Cardano: de ADA blijven in je eigen wallet, alleen het stemgewicht gaat naar een pool. Er is geen blokkeringstermijn, je kunt op elk moment wisselen of verkopen. Beloningen worden per epoch verdeeld, en een epoch duurt vijf dagen.

Nieuw is het softwarekenmerk in elk met Amaru gebouwd blok. Block explorers kunnen daarmee tonen welke pool welk programma gebruikt. Wil je bewust pools steunen die op de tweede node inzetten, dan heb je binnenkort een controleerbaar aanknopingspunt in plaats van een reclameclaim op de website van de pool. Omgekeerd geldt: een pool die verse bètasoftware voor de blokproductie gebruikt, loopt ook een groter risico om ingeplande blokken te missen. Gemiste blokken kosten de delegators van die pool beloningen, niet hun ADA.

Los van Amaru loont een blik op de bekende kengetallen van een pool: vaste vergoeding, marge, verzadiging en het aantal recent gebouwde blokken. Wil je liever via een platform staken in plaats van zelf te delegeren, vergelijk dan aanbieders en voorwaarden. Daar geldt wel: het platform kiest de pool, en de munten staan bij het platform.

Hoe staking-beloningen en verkoopwinsten in Nederland worden belast, lees je in ons overzicht over crypto en belasting.

Oordeel van de redactie: Amaru versterkt Cardano, maar beweegt de koers niet

Volgens de redactie is het vrijgeven van de blokproductie de belangrijkste technische stap voor Cardano dit najaar, belangrijker dan welk koersniveau ook. Daarvoor pleit het bewijs uit de release notes: de blokkade voor het mainnet is weg, en elk Amaru-blok wordt herkenbaar. Een netwerk met twee onafhankelijke programma’s is robuuster dan een netwerk met één, dat laat de ervaring bij Ethereum zien.

Daartegenover staat dat het nut pas ontstaat met de verspreiding. Zolang vrijwel geen enkele pool Amaru voor de blokproductie gebruikt, hangt Cardano in feite nog altijd aan één programma. Daar komt de markt bij: ADA verloor in 30 dagen bijna een kwart, bitcoin in dezelfde periode 7,4 procent. Infrastructuurnieuws keert zo’n neerwaartse trend in de regel niet. De vooruitgang wordt meetbaar zodra de explorers het aandeel Amaru-blokken tonen.

ADA kopen: via een aanbieder met MiCA-vergunning

Kies voor de aankoop van ADA een aanbieder met een vergunning onder de Europese MiCA-verordening; een overzicht van platforms vind je in onze vergelijking om bitcoin te kopen.

Let bij het opnemen op het netwerk: ADA hoort op een Cardano-adres dat met ‘addr1’ begint. Sommige exchanges bieden ADA ook aan als token op andere blockchains; via die weg komt het bedrag niet in een Cardano-wallet terecht. Kosten en spreads verschillen sterk per aanbieder, dus vergelijk ze voordat je koopt.

Cardano-node Amaru: pas het aandeel van de pools laat de vooruitgang zien

1. Delegatie controleren: kijk in een explorer hoeveel blokken je pool recent heeft gebouwd en of hij overstapt op Amaru.
2. Beloningen bijhouden: noteer per epoch de waarde in euro; wat dat voor je belastingaangifte betekent, lees je bij crypto en belasting.
3. Aankoopweg kiezen: koop ADA alleen bij een aanbieder met MiCA-vergunning en opname naar het Cardano-netwerk.

(Per 7 november 2026. Dit artikel is geen beleggingsadvies. Koersen en tarieven veranderen; controleer de voorwaarden bij de aanbieder voordat je koopt.)