Solana verwachting: Alpenglow brengt de finaliteit vandaag naar 150 milliseconden

Solana wisselt vandaag van consensus. De overstap van TowerBFT naar Alpenglow staat gepland voor 21 oktober, volgens ontwikkelaar Anza rond 14.50 uur UTC, dus rond 16.50 uur Nederlandse tijd. De Solana Foundation schatte het begin van de bijbehorende epoch laatst op ongeveer 15.00 uur UTC, een eerdere schatting noemde 13.20 uur UTC. Reken dus op een venster van ongeveer twee uur, niet op een druk op de knop tot op de minuut. Wat er verandert, laat zich daarentegen precies becijferen: de tijd tot een betaling onomkeerbaar is, daalt van ongeveer 12,8 seconden naar een streefwaarde van 100 tot 150 milliseconden.

De koers lijkt er tot nu toe niet van onder de indruk. SOL noteerde woensdagochtend 106,54 dollar en daarmee 2,3 procent boven de vorige dag, na een dagdieptepunt van 103,72 en een top van 107,93 dollar (gegevens van CoinGecko, peildatum 21 oktober). Waar de koers op een termijn van maanden naartoe kan, zet onze Solana verwachting op een rij. Voor vandaag telt iets anders: een protocolwissel is voor beleggers eerst een risicomoment en pas daarna een argument.

Alpenglow vervangt TowerBFT: wat er vandaag op het mainnet gebeurt

TowerBFT is de methode waarmee de validators van Solana het tot nu toe eens worden over welk blok geldt. Elke stem liep als aparte transactie over de blockchain. Alpenglow haalt de stemmen van de blockchain af: validators ondertekenen ze voortaan als BLS-berichten, die zich laten bundelen tot één certificaat. Een BLS-handtekeningschema is een methode waarbij veel afzonderlijke handtekeningen wiskundig worden samengevoegd tot één handtekening, die in één stap te controleren is.

De omzetting duurt geen dagen. Volgens Unchained over het tijdschema van Anza schakelt een feature gate met de code SIMD-0384 om op een epochgrens. Daarna loopt een teller over 5.000 slots, waarin de blokken uitsluitend validatorstemmen bevatten. Dat klinkt als stilstand, maar het is een beveiliging: omdat er in dat venster geen gebruikerstransacties in de blokken staan, kan het stuk worden teruggedraaid zonder dat iemand een betaling kwijtraakt. Aan het einde van de teller certificeren de validators een Alpenglow-genesisblok dat wordt gedragen door 82 procent van het gestakete kapitaal. Anza rekent voor die laatste stap op honderden milliseconden. Daarna is TowerBFT buiten gebruik.

Van 12,8 seconden naar 150 milliseconden: zo werkt Votor

Het nieuwe stemonderdeel heet Votor en kent twee routes naar afronding. Op de snelle route stemt 80 procent van het gestakete kapitaal voor een blok, en is het proces na één ronde afgerond. Lukt dat niet, dan treedt een terugvalroute in werking met een drempel van 60 procent, die twee rondes nodig heeft. Beide cijfers staan op de overzichtspagina van de Solana Foundation over Alpenglow. Daar staat ook de fouttolerantie: Alpenglow verdraagt 20 procent kwaadwillend en daarnaast 20 procent offline kapitaal. TowerBFT verdraagt volgens dezelfde bron minder dan 33 procent vijandig kapitaal.

Finaliteit is het punt waarna een boeking niet meer ongedaan kan worden gemaakt. Voor jou op de exchange is dat de tijd die een storting nodig heeft tot ze als bijgeschreven geldt. Daalt die van bijna 13 seconden naar een tiende seconde, dan verdwijnt een wachttijd die bij kaartbetalingen niet bestaat. Of de 150 milliseconden onder belasting ook echt standhouden, is echter een streefwaarde en nog geen meetwaarde. Het doel geldt bovendien in de eerste plaats voor toegelaten validators, niet voor elke route waarlangs een wallet haar informatie ophaalt.

98,27 procent instemming en negen proeven: hoe goed de methode getest is

De validators stemden in september 2025 over Alpenglow. Voor stemde 98,27 procent van de uitgebrachte stemmen, de opkomst lag op 52 procent van alle gestakete SOL. Het tweede cijfer is het interessantste: bijna de helft van het kapitaal stemde helemaal niet.

Daarna werd er maandenlang getest. Anza noemt een bug bounty van meer dan 25.000 SOL, 115 betrokken beveiligingsonderzoekers, een simulatie over 1.500 nodes en negen migraties op volle schaal. Op het testnet nam Alpenglow de consensus over op 24 september, op het devnet een dag later. Het testnet werd sinds begin mei meermaals volledig opnieuw gestart, en één migratiepoging mislukte netwerkbreed en werd teruggedraaid voordat een latere slaagde. Een netwerkbrede mislukte poging in de testfase hoort daarmee bij de voorgeschiedenis van deze datum.

0,8 SOL per epoch in plaats van 2 SOL per dag: de nieuwe toelatingsvergoeding

Voor validators verandert de kostenkant ingrijpend. Tot nu toe betaalden ze voor elke afzonderlijke stem een transactievergoeding, samen ongeveer 2 SOL per dag. Dat bedrag was verdubbeld nadat de slottijden waren verkort tot ongeveer 200 milliseconden. Alpenglow vervangt de losse vergoedingen door een vaste toelatingsvergoeding van 0,8 SOL per epoch. Een epoch duurt ongeveer 24 uur. De vergoeding wordt een epoch vooraf uit het stemaccount betaald en wordt verbrand.

Reken het zelf eens door: 2 SOL tegenover 0,8 SOL per dag is 1,2 SOL besparing per validator, bij de koers van woensdagochtend dus ongeveer 128 dollar per dag. De genoemde kostenverlaging van 60 procent klopt daarmee. Het tweede deel van de rekensom wordt minder vaak genoemd en is voor de hoeveelheid tokens belangrijker: de oude stemvergoedingen gingen grotendeels naar andere validators, de nieuwe toelatingsvergoeding komt niemand ten goede. Het bedrag verdwijnt uit de omloop. Bij grofweg 1.000 actieve stemaccounts zou dat 800 SOL per dag zijn die uit de omloop worden gehaald. Die extrapolatie is van ons zelf en hangt af van het aantal validators dat na de omzetting daadwerkelijk toegelaten blijft.

75 procent van de blockspace valt weg: waarom de gemelde TPS zal dalen

Stemtransacties namen historisch ongeveer 75 procent van de ruimte in de blokken van Solana in. Als ze van de blockchain verdwijnen, daalt elke statistiek die eenvoudigweg transacties per seconde telt. Dat zie je de komende dagen terug in ranglijsten, en het betekent geen daling van de economische activiteit. Het betekent dat de telling tot nu toe iets meetelde dat geen gebruiker in gang had gezet.

Bij het lezen van kengetallen betekent dat: vergelijk vanaf vandaag de TPS van Solana niet meer met die van eergisteren. Betrouwbaar blijven het aantal actieve adressen, het handelsvolume op de gedecentraliseerde exchanges en de inkomsten uit vergoedingen. Wie de komende weken een kop leest over een instorting van de Solana-transacties, moet nagaan of het cijfer voor of na 21 oktober is gemeten.

Firedancer blijft in het overdrachtsvenster buiten beeld

Een detail dat in de korte berichten ondersneeuwt: Firedancer en Frankendancer, de alternatieve validatorprogramma's, zijn in het overdrachtsvenster niet actief. Validators moeten voor Alpenglow een geregistreerde publieke BLS-sleutel aanleveren en Agave in versie 4.3 draaien; genoemd wordt versie 4.3.2 voor Agave, Jito-Solana en Harmonic Salsa. Wie vandaag een eigen node draait en niet aan die voorwaarden voldoet, neemt simpelweg niet deel aan de nieuwe consensus.

Daar komt een beperking bij die walletgebruikers raakt: sommige RPC-aanbieders zullen finaliteitsmeldingen waarschijnlijk met kleine vertragingen ten opzichte van de grens van 150 milliseconden doorgeven. De klok op de blockchain houdt haar nauwkeurigheid van één seconde, tijdstempels van transacties blijven benaderingen. De tiende seconde beschrijft dus de consensus en niet automatisch wat je app laat zien.

De fondsstromen lopen tegen de upgrade in

Terwijl er aan het protocol werd gewerkt, stroomde er geld weg. Uit de Amerikaanse spotfondsen op Solana werd op 19 oktober netto 6,72 miljoen dollar weggehaald, de grootste afzonderlijke post kwam van de Bitwise Solana Staking ETF met 4,8816 miljoen dollar, bij FSOL van Fidelity ging het om ongeveer 1,84 miljoen (gegevens van SoSoValue). Hoe lang de reeks inmiddels is, geven de analyses verschillend aan: de ene telt elf handelsdagen op rij met netto-uitstroom, een andere beschrijft de periode van 5 tot en met 16 oktober en komt daarmee op tien. De fondsen verloren in oktober meer dan 60 miljoen dollar.

September liep andersom: toen stond er ongeveer 272 miljoen dollar aan instroom. Sinds de start komen de netto-instromen uit op ongeveer 1,55 miljard dollar, het nettovermogen van de spotfondsen ligt op ongeveer 1,625 miljard. Oktober heeft dus bijna een kwart van september weer tenietgedaan, zonder de omvang serieus aan te tasten.

Solana koers op 106 dollar: welke niveaus de overstapdag zet

Naar beneden is het dagdieptepunt van 103,72 dollar de eerste lijn, daaronder ligt de ronde grens van 100 dollar, die de koers in oktober meermaals heeft verdedigd. Naar boven staat eerst de dagtop van 107,93 dollar. Daartussen ligt een niveau uit ons artikel van gisteren over de verkoop van een treasury: 107,51 dollar, de lijn waaraan gisteren de verkoop door een beursgenoteerde treasury-houder werd vastgeknoopt. Die lijn heeft sindsdien gehouden, de koers is van 103 naar 106,54 dollar teruggelopen en staat daarmee net een dollar eronder.

Dat is het eigenlijke verschil met gisteren. Vierentwintig uur geleden was de vraag of één verkoper de markt omlaag drukt. Vandaag is de vraag of een technische datum kopers aantrekt. Historisch zijn upgrades van cryptonetwerken eerder een verkoopmoment geweest, omdat de datum al lang bekend was. Voor Alpenglow valt dat pas in de dagen erna te bewijzen.

Onze inschatting: de upgrade lost geen kapitaalprobleem op

Volgens de redactie is Alpenglow technisch de grootste stap in jaren en voor de koersvraag van deze week toch bijzaak. Daarvoor pleiten drie cijfers uit dit artikel: tien tot elf handelsdagen met uitstroom, meer dan 60 miljoen dollar uit de spotfondsen in oktober, en een koers die met 106,54 dollar ongeveer 64 procent onder de recordkoers van 293,31 dollar ligt. Snellere finaliteit schept geen koper, ze verlaagt de frictie voor toepassingen die toch al worden gebouwd.

Daartegen pleit een punt dat we serieus nemen: betalingsverkeer met een tiende seconde finaliteit is een argument dat Solana tegenover kaartnetwerken kan inzetten en verder nauwelijks een blockchain. Als de 150 milliseconden in de praktijk standhouden, verschuift dat het vooruitzicht voor betaaltoepassingen in 2027, niet dat voor de koers in oktober 2026. Tegenspraak komt uit het project zelf: Solana-medeoprichter Anatoly Yakovenko schreef "Alpenglow would have shipped in half the time if they just changed the vote program to the ag state machine", en stelde daarmee de moeite ter discussie, niet het doel. Een reactie van Anza daarop is er niet.

Wat de upgrade en stakingbeloningen voor je belasting in Nederland betekenen, lees je in onze gids over crypto-belasting.

Wat delegators en exchangeklanten vandaag echt raakt

Voor gebruikers is volgens de Solana Foundation geen actie nodig. Ondertekenen, verzenden en goedkeuren blijven ongewijzigd, de finaliteit komt alleen eerder. Dat geldt voor jou als je SOL in een eigen wallet staan of bij een validator zijn gedelegeerd. Drie punten zijn toch het bekijken waard.

Ten eerste pauzeren handelsplatforms stortingen en opnames bij protocolwissels regelmatig, ook zonder dat er iets misgaat. Plan je vandaag tussen 13.00 en 17.00 uur Nederlandse tijd een overboeking, kijk dan vooraf in de statusmelding van je exchange. Ten tweede laat je wallet de nieuwe snelheid mogelijk pas met vertraging zien, omdat de RPC-aanbieder achterloopt. Een trage weergave is in de eerste uren nog geen bewijs van een probleem in het netwerk. Ten derde raakt versie 4.3.2 alleen jou als je zelf een validator draait.

De proef op de som kun je 's avonds zelf nemen: stuur een klein bedrag van je wallet naar je exchangeadres en meet hoe lang de bijschrijving duurt. Ligt die duidelijk onder de gebruikelijke ruim twaalf seconden, dan is de omzetting bij je aanbieder aangekomen. Ligt ze erboven, dan ligt het aan de verwerking van de exchange en niet meer aan de consensus.

Alpenglow-dag: eerst de finaliteit bewijzen, dan de grens van 100 dollar

21 oktober beslist niet over de koers, maar over een bewering. Drie stappen zijn vandaag en morgen zinvol:

1. Controleer 's avonds de statusmelding van je handelsplatform voordat je stortingen of opnames in gang zet. Wil je aanbieders eerst onderling vergelijken, dan helpt ons overzicht bitcoin kopen.
2. Noteer de tijd van je volgende SOL-bijschrijving. Die tijd is je eigen meetwaarde voor de bewering van 150 milliseconden, los van elke mededeling.
3. Delegeer je, kijk dan de komende twee weken of je validator de bespaarde stemvergoedingen doorgeeft in het rendement. Dat hangt af van de commissie van de validator.

Houdt de koers de 103,72 dollar en loopt hij boven 107,93 dollar, dan heeft de upgrade de markt iets gegeven. Zakt hij onder 100 dollar, dan was het een technische datum zonder koerseffect, en blijven de fondsstromen het verhaal van de maand.

(Per 21 oktober 2026. Dit artikel is geen beleggingsadvies. Koersen en tarieven veranderen; controleer de voorwaarden bij de aanbieder voordat je koopt.)