Decentraland: MANA, LAND en een metaverse 98 procent onder het record

Decentraland is een virtuele 3D-wereld op de Ethereum-blockchain waarin percelen, avatarkleding en namen als NFT worden verhandeld en de token MANA dient als betaalmiddel en stemrecht. Het platform ging in februari 2020 voor iedereen open, haalde al in 2017 zo'n 26 miljoen dollar op in een ICO en was tijdens de metaverse-hype van 2021 een van de bekendste cryptoprojecten. Vandaag is Decentraland vooral een leerzaam voorbeeld: de techniek draait door, het bestuur ligt bij een DAO, maar de MANA koers staat bijna 99 procent onder het record, en over het aantal bezoekers wordt al jaren getwist.

Voor beleggers is het onderwerp toch tastbaar. MANA is een vrij verhandelbare cryptomunt die je via een cryptobeurs kunt kopen, en de percelen heten LAND en staan als NFT op NFT-marktplaatsen. Dit profiel legt uit hoe de wereld is opgebouwd, waar MANA en LAND technisch voor staan, wat het gemeten gebruik laat zien en welke regels gelden bij het kopen. Koopsignalen vind je hier niet, wel de cijfers waarmee je zelf kunt oordelen.

Decentraland in het kort: virtuele wereld op de Ethereum-blockchain sinds 2020

Decentraland is een begaanbare onlinewereld, vergelijkbaar met een computerspel dat je in de browser of met een eigen desktopprogramma start. Je beweegt met een avatar door straten en over pleinen, bezoekt galerieën, concerten of speelhallen en ontmoet andere bezoekers. Het verschil met een klassiek spel zit in het eigendom: wie een perceel, een kledingstuk voor de avatar of een naam bezit, houdt daarvoor een token in de eigen wallet. De beheerder kan die niet zomaar wissen of afnemen.

Het idee komt van Ari Meilich en Esteban Ordano, die het eerste whitepaper in 2017 samen met andere ontwikkelaars publiceerden. De blockchain is daarbij een openbaar register waarin elke overdracht van tokens blijvend en voor iedereen controleerbaar wordt vastgelegd. Decentraland gebruikt daarvoor de Ethereum-blockchain. De inhoud van de wereld, dus 3D-modellen, texturen en scripts, staat daarentegen niet op de blockchain, maar op een verspreid netwerk van contentservers. De software wordt onderhouden door de Decentraland Foundation, een stichting zonder winstoogmerk; in 2024 kwamen er een herzien whitepaper 2.0 en een nieuw desktopprogramma bij.

Wat Decentraland onderscheidt van een gewoon onlinespel

In een gewoon onlinespel zijn voorwerpen van de maker en krijg je alleen een gebruiksrecht. In Decentraland staan percelen en veel voorwerpen als token in je wallet en kun je ze ook buiten de wereld verkopen. Over regels, budgetten en inhoud beslissen houders van MANA, LAND en namen in een DAO. Dat klinkt als meer vrijheid voor gebruikers. In de praktijk betekent het echter ook dat de waarde van deze tokens bijna volledig afhangt van de vraag of mensen de wereld willen bezoeken.

MANA-token: betaalmiddel, stemrecht en een aanbod van 2,19 miljard

MANA is een ERC-20-token, een standaardtoken op Ethereum die elke gangbare wallet kan beheren. In Decentraland vervult hij twee taken. Ten eerste betaal je er op de eigen marktplaats mee voor percelen, namen, avatarkleding en emotes. Ten tweede telt elke MANA in de wallet als één stem in de DAO.

Volgens CoinGecko zijn half november 2026 zo'n 1,96 miljard MANA in omloop, het totale aanbod ligt rond 2,19 miljard tokens. Er worden geen nieuwe MANA meer gecreëerd. Een deel van het nog niet circulerende aanbod ontvangt de DAO via een vestingcontract van tien jaar dat volgens Naavik in totaal 222 miljoen MANA vrijgeeft. Hoe zulke vrijgaveschema's de koers beïnvloeden, lees je in ons stuk over tokenomics.

Hoe MANA oorspronkelijk werd verbrand

In het eerste whitepaper was LAND alleen tegen MANA te krijgen, en de betaalde tokens werden verbrand. Verbranden betekent tokens naar een adres sturen waarvandaan ze nooit meer kunnen worden verplaatst, zodat het beschikbare aanbod daalt. Ook latere kosten, bijvoorbeeld voor nieuwe namen, werden lange tijd verbrand. Inmiddels gaan marktplaatskosten van 2,5 procent naar de DAO, die daarmee subsidies voor ontwikkelaars, evenementen en inhoud financiert. Voor houders betekent dat: een doorlopend mechanisme dat het aanbod verkleint, is niet meer de kern van het model.

Ethereum-MANA en Polygon-MANA

Omdat transacties op Ethereum soms meerdere dollars kosten, loopt een groot deel van de marktplaats via Polygon, een netwerk met veel lagere kosten. Volgens de documentatie koop je percelen en namen met MANA op Ethereum, de meeste wearables en emotes daarentegen met MANA op Polygon. Wie MANA op een beurs koopt, controleert daarom voor de opname naar welk netwerk ze gaan. Een opname via het verkeerde netwerk is een van de meest gemaakte bedieningsfouten.

LAND-percelen: 90.601 NFT-kavels in Genesis City

Het hart van Decentraland is een kaart met de naam Genesis City, verdeeld in 90.601 vierkante percelen. Elk perceel is een NFT, een niet-uitwisselbare token volgens de standaard ERC-721. Anders dan bij MANA is elk stuk uniek: het heeft vaste coördinaten op de kaart en een eigen eigenaar. Meerdere aangrenzende percelen kunnen worden samengevoegd tot een estate, eveneens een NFT.

Een groot deel van de kaart is niet in particuliere handen. Straten, pleinen en themawijken werden bij de oprichting gereserveerd of aan gemeenschappen toegewezen. De overige percelen veilde het team in 2017 en 2018 tegen MANA. Sindsdien wisselen percelen alleen nog op de secundaire markt van eigenaar, dus op de marktplaats van Decentraland of op grote NFT-platformen.

Wat een perceel in een virtuele wereld waardevol maakt

De logica achter LAND is dezelfde als bij vastgoed: locatie, locatie, locatie. Een perceel naast een populair plein krijgt meer bezoekers en leent zich voor reclame, winkels of evenementen. Juist hier zit echter een zwakte waar critici al jaren op wijzen. Avatars kunnen zich in Decentraland per teleport naar elk punt op de kaart verplaatsen, looproutes spelen dus nauwelijks een rol. De buurt verliest daarmee een deel van haar waarde. Daarbij komt dat het aantal percelen weliswaar vastligt, maar dat er talloze andere virtuele werelden zijn waarin ook land wordt verkocht, zoals The Sandbox.

Hoe sterk de prijzen schommelden, blijkt uit een analyse van de gamesector-dienst Naavik uit oktober 2022. Volgens die analyse daalde de gemiddelde verkoopprijs van een perceel van bijna 9.845 dollar naar 2.418 dollar, en zakte het handelsvolume van de marktplaats in van 22 miljoen dollar in december 2021 naar ongeveer 879.000 dollar in augustus 2022. Nieuwere, even grondige metingen ontbreken; de richting is sindsdien niet gekeerd.

LAND verhuren en bebouwen

Wie een perceel bezit, kan het zelf bebouwen, een ontwikkelaar bouwrechten geven of het via de marktplaats verhuren. Er wordt gebouwd met een gratis bouwpakket of met programmacode. Op je perceel bepaal jij welke scène bezoekers zien. Een recht op bezoekers bestaat niet.

Wearables, emotes en NAMEs: de marktplaats naast de perceelhandel

Naast LAND zijn er drie andere soorten tokens die in het dagelijks leven van de wereld een grotere rol spelen dan de percelen. Wearables zijn kledingstukken en accessoires voor je avatar, emotes zijn bewegingen en gebaren, zoals een dansje. Beide worden door ontwerpers als collecties ingediend, door een commissie van de DAO beoordeeld en daarna als NFT verkocht. Ze worden bijna altijd op Polygon verhandeld, zodat kopen en overdragen maar een paar cent kost.

NAMEs zijn unieke avatarnamen, technisch subdomeinen van dcl.eth in de Ethereum Name Service. Een nieuwe naam kost 100 MANA. Een naam telt in de DAO als 100 stemmen en kan daarnaast verwijzen naar een eigen wereld buiten Genesis City, waarin je zonder eigen LAND kunt bouwen.

Decentraland DAO: hoe stemrecht ontstaat uit MANA, LAND en NAMEs

Een DAO (decentrale autonome organisatie) is een gemeenschap die via stemmingen met tokens beslist en waarvan de besluiten deels direct via smart contracts worden uitgevoerd. In Decentraland beheert de DAO de regels van de wereld, de lijst met geblokkeerde namen, de commissie voor wearables en een kas in MANA waaruit ze subsidies verstrekt.

Het gewicht van je stem volgt volgens de gebruikershandleiding van de Decentraland DAO uit je bezit op het moment dat een voorstel wordt ingediend:

• 1 MANA telt als 1 stem (voting power, kortweg VP), ook in gewrapte vorm.
• 1 NAME telt als 100 VP.
• 1 LAND-perceel telt als 2.000 VP, een estate naar het aantal percelen.

Er wordt gestemd via het platform Snapshot, dat stemmen zonder transactiekosten vastlegt. Een voorstel doorloopt meerdere fasen. Voor een peiling is volgens de handleiding 500.000 VP aan steun nodig, voor een concept een miljoen, voor een volwaardig governancevoorstel zes miljoen. Omdat enkele grote houders veel stemgewicht bundelen, komen sommige voorstellen er met een handvol wallets door. Wie met een klein bezit wil meebeslissen, kan zijn stemmen aan een gedelegeerde overdragen.

Gebruikerscijfers in de metaverse: waarom de opgaven zo ver uiteenlopen

Het meest besproken cijfer over Decentraland is het aantal dagelijkse bezoekers, en het is tegelijk het onzekerste. In oktober 2022 meldde analysebureau DappRadar dat op één dag slechts 38 gebruikers een transactie op de contracten van Decentraland hadden uitgevoerd. Het project wierp tegen dat er dagelijks zo'n 8.000 mensen in de wereld rondliepen. Beide cijfers kunnen tegelijk kloppen. DappRadar telt wallets die iets op de blockchain doen, dus kopen of verkopen. Wie alleen rondloopt, een concert bezoekt of praat, laat daar geen spoor achter.

De Naavik-analyse uit 2022 noemt voor december 2021 nog 300.000 maandelijkse en 18.000 dagelijkse gebruikers, in de zomer van 2022 waren het er dagelijks ongeveer 7.800. Voor 2026 bestaat er geen onafhankelijke telling van vergelijkbare diepgang. Actuele berichten beschrijven de dagelijkse bezoekers als een laag viercijferig aantal, zonder openbaar gemaakte methode. Voor een wereld met een beurswaarde van ruim 120 miljoen euro is dat weinig. Ook onze eigen verwachtingsrubriek beoordeelt de dagelijkse gebruikerscijfers in november 2026 als ontnuchterend laag.

On-chaindata en bezoekerscijfers goed lezen

On-chaindata tonen transacties die openbaar op de blockchain staan. Daarmee wordt handel gemeten, geen speeltijd. Bezoekerscijfers levert daarentegen meestal alleen de beheerder zelf. Wie Decentraland of een ander metaverseproject beoordeelt, doet er goed aan naar beide te kijken: blijven handelsvolume en bezoekers maandenlang laag, dan ontbreekt de basis voor vraag naar LAND en wearables. Een vergelijkbaar geval onderzochten we in 2023 met het verdienmodel van Upland.

MANA koers terugblikkend: van de recordstand in 2021 tot november 2026

Toen Facebook zich in oktober 2021 omdoopte tot Meta, schoot de belangstelling voor virtuele werelden omhoog. MANA bereikte volgens CoinGecko op 25 november 2021 zijn recordstand van ongeveer 5,85 dollar. Op 13 november 2026 kost MANA ongeveer 0,068 dollar of 0,061 euro, ruim 98 procent minder. Over een jaar bedraagt het verlies bijna 70 procent, de beurswaarde ligt rond 120 miljoen euro en MANA staat daarmee nog maar rond plaats 214 van de grootste cryptomunten.

De oorzaken zijn gelaagd. De cryptomarkt als geheel is in november 2026 zwak, en metaversetokens horen bij de sectoren die sinds de hype het langst verliezen. Grote merken die in 2021 en 2022 ruimte kochten of evenementen organiseerden, zijn stiller geworden. En omdat MANA vooral nodig is voor aankopen in een wereld met weinig bezoekers, ontbreekt een doorlopende vraag die de koers zou kunnen steunen.

Bull-case en bear-case voor MANA

Optimisten wijzen erop dat Decentraland al zes jaar zonder onderbreking draait, open source is, een eigen DAO-kas heeft en met nieuwe desktopsoftware de instap vereenvoudigt. Komt de vraag naar virtuele ontmoetingsplekken terug, dan heeft Decentraland een voorsprong op nieuwe projecten. Sceptici werpen tegen dat grote gameplatformen zonder token de overhand hebben gekregen, dat LAND door teleport en onbeperkte concurrentie aan schaarste verliest en dat zonder stijgende bezoekersaantallen geen blijvende vraag naar MANA ontstaat. Beide zienswijzen zijn meningen; welke het wint, valt vandaag niet aan te tonen.

Risico's bij MANA en LAND: liquiditeit, concentratie en afhankelijkheid van het platform

Voor een aankoop moet je drie risico's kennen. Het eerste is de liquiditeit, dus de vraag hoe snel je iets tegen een eerlijke prijs kunt verkopen. MANA wordt op veel beurzen verhandeld, een afzonderlijk LAND-perceel vindt daarentegen soms wekenlang geen koper. Het tweede risico is de concentratie. Een aanzienlijk deel van MANA en LAND ligt bij enkele grote houders, die koers en stemmingen sterk kunnen beïnvloeden. Het derde risico is de afhankelijkheid van het platform zelf: een perceel is maar zoveel waard als de wereld waarin het ligt. Verliest Decentraland verder bezoekers of ontwikkelaars, dan verliest ook de NFT aan nut, hoewel hij technisch in je wallet blijft.

Daar komen de gebruikelijke gevaren bij de NFT-handel bij: vervalste collecties met een gelijkende naam, phishingsites die zich als marktplaats voordoen en goedkeuringen voor smart contracts waarmee aanvallers tokens uit een wallet kunnen halen. Gebruik voor LAND en namen een aparte wallet die je niet voor alledaagse experimenten gebruikt, en vergelijk het contractadres van een collectie met de officiële documentatie.

MANA kopen: beurs, MiCA-vergunning en wallet

MANA koop je het eenvoudigst via een cryptobeurs of een broker die de token aanbiedt. In de EU heeft elke aanbieder die cryptomunten bemiddelt of bewaart een vergunning nodig onder de Europese cryptoverordening MiCA (Markets in Crypto-Assets); in Duitsland bijvoorbeeld liep de overgangstermijn voor bestaande aanbieders eind 2025 af. Of een aanbieder een vergunning heeft, kun je nagaan in het openbare register van de Europese toezichthouder ESMA. Let daarbij op de exacte bedrijfsnaam waaronder de vergunning is verleend.

Wie alleen op de koers van MANA wil inzetten, kan de tokens op de beurs laten staan. Wie LAND, namen of wearables wil kopen of in de DAO wil stemmen, heeft een eigen wallet nodig die met Ethereum en Polygon overweg kan. Let bij het overmaken op het juiste netwerk en bewaar de herstelzin offline. Een hardware wallet loont vooral als je waardevolle percelen of grotere hoeveelheden MANA bezit.

Hoe winst op MANA, LAND en andere NFT's in Nederland wordt belast, lees je in ons overzicht over crypto en belasting.

Decentraland op 0,07 dollar: de wereld draait, de bezoekers ontbreken

Technisch heeft Decentraland waargemaakt wat het in 2017 beloofde: een open wereld waarin percelen en voorwerpen van de gebruikers zijn en een DAO de regels bepaalt. Economisch ontbreekt tot nu toe de massa aan bezoekers die MANA en LAND blijvend vraag zou opleveren. Wil je je toch met het project bezighouden, ga dan zo te werk:

1. Controleer voor elke aankoop of je beurs een MiCA-vergunning heeft en vergelijk de kosten voor MANA bij gereguleerde cryptobeurzen.
2. Maak voor LAND, namen en wearables een aparte wallet aan die Ethereum en Polygon ondersteunt.
3. Leg elke ruil van MANA tegen een NFT vast met datum en koers; wat dat fiscaal betekent, lees je bij crypto en belasting.

(Per 13 november 2026. Dit artikel is geen beleggingsadvies. Koersen en tarieven veranderen; controleer de voorwaarden bij de aanbieder voordat je koopt.)