Adam Back: de uitvinder van Hashcash staat in de bitcoin-whitepaper en leidt Blockstream

Adam Back is de Britse cryptograaf die in 1997 Hashcash uitvond, de rekenmethode waarop bitcoin-mining tot vandaag berust. Satoshi Nakamoto noemt hem in de bitcoin-whitepaper van 2008 bij naam. Sinds 2014 bouwt Back met het bedrijf Blockstream infrastructuur voor bitcoin: de sidechain Liquid, een satellietdienst en de hardware wallet Jade. In april 2026 kwam hij bovendien in het middelpunt te staan van de vraag wie Satoshi is. Hij ontkent dat.

Voor beleggers is Back meer dan een bijfiguur in de cryptogeschiedenis. Wie vandaag bitcoin koopt, vertrouwt op een beveiligingsmodel waarvan hij de kern bijna drie decennia geleden beschreef. Hoe je bitcoin koopt en wat aanbieders rekenen, laat onze vergelijking bitcoin kopen zien. Dit portret zet op een rij wat Back heeft uitgevonden, wat Blockstream doet en wat er van de Satoshi-these klopt.

Wie is Adam Back? Cryptograaf, cypherpunk en topman van Blockstream

Adam Back komt uit Groot-Brittannië en hoort bij de generatie van de cypherpunks. Zo noemde zich in de jaren negentig een losse groep programmeurs en cryptografen die sterke versleuteling zagen als middel voor privacy en digitale vrijheid, en die discussieerden via een gezamenlijke mailinglijst. Uit die kring kwamen veel ideeën die later in bitcoin samenkwamen: digitale handtekeningen, anoniem elektronisch geld en juist rekenwerk als bewijs.

Blockstream vermeldt Back op zijn bedrijfswebsite als medeoprichter en CEO en omschrijft hem als de uitvinder van Hashcash, het proof-of-work-algoritme dat bitcoin gebruikt. Het bedrijf noemt als oprichters Adam Back, Erik Svenson, Pieter Wuille en andere medestanders, met 2014 als oprichtingsjaar.

Hashcash in 1997: proof of work als middel tegen spam

Hashcash is een methode waarbij een afzender een meetbare hoeveelheid rekenwerk moet leveren voordat zijn bericht wordt aangenomen. Volgens de projectsite van Hashcash vond Adam Back Hashcash in 1997 uit. Het idee: een computer zoekt net zo lang naar een getal tot de hashwaarde van een bericht met een bepaald aantal nullen begint. Dat duurt even. De controle bij de ontvanger kost daarentegen maar een fractie van die tijd, omdat die de hashwaarde één keer narekent.

Een hashfunctie is een wiskundige functie die van willekeurige gegevens een controlesom van vaste lengte maakt, die niet terug te rekenen is. Hashcash werkt volgens de projectsite met hashfuncties zoals SHA-1 of SHA-256. Voor één afzender is de moeite verwaarloosbaar. Maar wie miljoenen spammails wil versturen, moet miljoenen van zulke rekenopgaven oplossen. Rekenwerk wordt zo een kleine postzegel die spammers zich niet kunnen veroorloven.

Als spamfilter is Hashcash nooit op grote schaal doorgebroken. De projectsite vermeldt echter zelf waar de methode tegenwoordig het meest wordt gebruikt: als miningfunctie van bitcoin.

Bitcoin-whitepaper: Satoshi citeert Adam Back op een cruciale plek

In de bitcoin-whitepaper van oktober 2008 beschrijft Satoshi Nakamoto hoe het netwerk zonder centrale partij overeenstemming bereikt over de volgorde van transacties. De beslissende zin in het hoofdstuk over proof of work luidt in de kern: voor een gedistribueerde tijdstempelserver is een proof-of-work-systeem nodig vergelijkbaar met Hashcash van Adam Back. In de literatuurlijst staat Backs artikel uit 2002 als bron nummer zes.

Die passage is de reden dat Back in bijna elke bitcoin-geschiedenis voorkomt. Satoshi nam het principe over, maar veranderde het doel: het rekenwerk beschermt bij bitcoin geen mailboxen, maar het gezamenlijke grootboek. Wie een bevestigde transactie achteraf wil wijzigen, moet al het rekenwerk sinds dat blok opnieuw doen en daarbij sneller zijn dan alle eerlijke miners samen.

Naast Back noemt de whitepaper andere voorlopers, onder wie Wei Dai met zijn concept b-money. Welke rol de pioniers van het eerste uur speelden, komt ook aan bod in ons overzicht van de Satoshi-verdachten.

Van Hashcash-postzegel tot bitcoin-mining: wat proof of work vandaag doet

Proof of work betekent letterlijk bewijs van werk: een deelnemer bewijst met een opgeloste rekenopgave dat hij middelen heeft ingezet. Bij bitcoin heten die deelnemers miners. De miners bundelen nieuwe transacties tot een blok en zoeken een getal waarmee de dubbele SHA-256-hash van het blok onder een doelwaarde komt. Wie dat als eerste vindt, mag het blok toevoegen en krijgt de blokbeloning plus de transactiekosten.

Het verschil met Hashcash zit in de moeilijkheid. Voor een spampostzegel volstaat een rekenopgave die een laptop in seconden oplost. Bij bitcoin past het netwerk de moeilijkheid elke 2.016 blokken zo aan dat er gemiddeld elke tien minuten een blok ontstaat, ongeacht hoeveel rekenkracht wereldwijd op het netwerk is aangesloten. Daaruit is een eigen industrie ontstaan, met gespecialiseerde machines en grote datacenters.

Voor jou als belegger betekent dat: over de veiligheid van je bitcoin beslist de rekenkracht van het hele netwerk, niet één bedrijf. Dat rekenwerk zorgt er ook voor dat nieuwe bitcoin alleen volgens een vast schema ontstaan. Hoeveel het er zijn en hoeveel als verloren gelden, hebben we doorgerekend in ons stuk Hoeveel bitcoin zijn er?.

Blockstream sinds 2014: sidechains, satelliet en hardware wallet

Met Blockstream richtte Back een bedrijf op dat software en infrastructuur rond bitcoin ontwikkelt. Volgens de bedrijfswebsite horen daar meerdere producten bij die je als bitcoin-gebruiker zou moeten kennen:

• Blockstream Satellite (sinds augustus 2017): de dienst zendt de bitcoin-blockchain via een satelliet uit, zodat een node ook zonder internettoegang nieuwe blokken kan ontvangen. Sinds mei 2020 draait de tweede versie.
• Liquid Network (sinds oktober 2018): een sidechain is een eigen blockchain die met bitcoin is verbonden. Je ruilt echte bitcoin om in zogeheten L-BTC en kunt die daar sneller en vertrouwelijker verplaatsen. In juli 2019 kwam de stablecoin Tether op Liquid erbij.
• Blockstream App (sinds maart 2019): een softwarewallet voor bitcoin en Liquid op de smartphone.
• Jade (sinds januari 2021): een hardware wallet die Blockstream volledig open source noemt. De opvolger Jade Plus verscheen in januari 2025.

Liquid werkt anders dan bitcoin zelf. De echte bitcoin achter L-BTC worden bewaard door een federatie: een groep geselecteerde bedrijven die samen via meervoudige handtekeningen over de reserves beslissen. Dat maakt Liquid sneller, maar vraagt vertrouwen in die groep. Hoe gevoelig dat punt is, bleek in het najaar van 2026.

Liquid Network: de aanval van 6 september en de terugkeer naar volledige dekking

Op 6 september 2026 vloeiden ongeveer 4.000 bitcoin, destijds zo’n 320 miljoen dollar waard, weg uit de federatiewallet van Liquid. We berichtten daar op 7 september over in ons artikel over de hack van Liquid Network. Volgens Cointelegraph lagen er daarvoor ongeveer 4.200 bitcoin in de reserve. De aanvallers noemden zichzelf whitehats en stuurden op 7 september 3.400 bitcoin terug, nadat Blockstream de getroffen bridge-nodes had beveiligd. Ongeveer 598 bitcoin hielden ze zelf.

Blockstream verklaarde volgens The Block op 11 september geen losgeld te betalen voor de resterende munten. Op 3 november meldde de Liquid-federatie dat de reserves weer volledig gedekt waren, één op één voor alle L-BTC. Waar de ontbrekende circa 600 bitcoin vandaan kwamen, zei de federatie niet. Samson Mow, lid van het bestuur van de federatie, noemde volgens The Block en Decrypt Blockstream als bron, gestort in drie tranches van 50, 300 en 250 bitcoin.

Voor gebruikers van sidechains blijft er een les. Wie bitcoin omruilt in L-BTC, draagt een extra risico: dat van de federatie, haar software en haar bridge terug naar bitcoin. Schade bleef deze keer uit, omdat aanvallers en beheerders het eens werden en Blockstream het restant aanvulde. Een garantie voor toekomstige gevallen is dat niet.

De Satoshi-these: The New York Times tegenover de ontkenning van Adam Back

Op 8 april 2026 publiceerde The New York Times een onderzoek van de tweevoudige Pulitzerprijswinnaar John Carreyrou. Volgens Decrypt kwam Carreyrou na 18 maanden tot de conclusie dat Adam Back Satoshi Nakamoto is. Hij had tot 620 verdachten vergeleken aan de hand van hun teksten uit jaren aan forumberichten en e-mails. Eigenaardigheden in spelling, fouten en vakjargon zouden naar Back hebben gewezen. Daarbij kwamen gesprekken met Back zelf, onder meer in El Salvador.

Back sprak het nog dezelfde dag tegen op X. Volgens Decrypt schreef hij dat hij Satoshi niet is, en noemde hij het onderzoek een combinatie van toeval en vergelijkbare formuleringen van mensen met vergelijkbare ervaring en interesses. Hij sprak van een zekere bevestigingsbias bij de auteur. Al in 2020 had Back in een interview met Bloomberg ontkend bitcoin te hebben gemaakt.

Hard is tot nu toe maar één ding: niemand heeft een cryptografisch bewijs geleverd. Zo’n bewijs zou bijvoorbeeld een handtekening zijn met een sleutel uit de eerste bitcoin-blokken die aan Satoshi worden toegeschreven. Stijlvergelijkingen kunnen aanwijzingen geven, maar vervangen dat bewijs niet. De vraag blijft daarmee open, en Back zelf beantwoordt haar ontkennend.

Wat beleggers aan het werk van Back hebben: mining-veiligheid, Liquid en zelfbewaring

Uit het werk van Back volgen voor bitcoin-beleggers drie praktische punten. Ten eerste beveiligt proof of work het netwerk: hoe meer rekenkracht er is aangesloten, hoe duurder een aanval op de blockchain wordt. Dat is een van de redenen waarom bitcoin als bijzonder robuust geldt, en het is een argument dat los van de koers overeind blijft.

Ten tweede laat Liquid zien dat extra lagen gemak brengen en risico’s toevoegen. Wie L-BTC aanhoudt, moet weten dat daar een federatie achter staat. Voor een belegging op lange termijn is bitcoin op een eigen adres de eenvoudigere oplossing.

Ten derde staat Blockstream voor het idee van zelfbewaring: je houdt je privésleutels zelf in plaats van je munten aan een exchange toe te vertrouwen. Een hardware wallet slaat de sleutel op een apart apparaat op dat niet met internet is verbonden. Jade is daarbij een van meerdere opties. Welke apparaten er zijn en hoe ze verschillen, laat onze hardware wallet-vergelijking zien.

Adam Back: Hashcash uit 1997 zit in elk bitcoin-blok

Satoshi of niet: Backs bijdrage aan bitcoin staat in de whitepaper en in elk gevonden blok. Wie daar iets uit wil afleiden voor de eigen belegging, zet drie stappen:

1. Bitcoin kopen bij een gecontroleerde aanbieder: kosten, spreads en vergunningen van de aanbieders staan in de vergelijking bitcoin kopen.
2. Periodiek beleggen in plaats van in één keer: door regelmatig een vast bedrag in te leggen, spreid je je instap over veel koersen. Veel aanbieders bieden daarvoor een automatisch spaarplan.
3. Munten zelf bewaren: grotere posities horen op een hardware wallet waarvan alleen jij de sleutels kent. Een overzicht van de apparaten vind je in de hardware wallet-vergelijking.

(Per 14 november 2026. Dit artikel is geen beleggingsadvies. Koersen en tarieven veranderen; controleer de voorwaarden bij de aanbieder voordat je koopt.)