SpaceX-lock-up: wat de vrijgavedata tot 8 december betekenen voor getokeniseerde SPCX-aandelen

Bij SpaceX loopt de lock-up niet op één dag af, maar in vaste stappen. De volgende datum is 9 september 2026, daarna volgen 24 september, 9 oktober, 24 oktober en als groot slotstuk 8 december 2026. Bezit je een getokeniseerd SPCX-aandeel, dan raakt deze kalender jou net zo goed als een aandeelhouder op de Nasdaq, hoewel je helemaal geen aandeel bezit. Deze tekst zet alle data op een rij, rekent voor hoeveel aandelen er achter een stap zitten en laat zien waar aandeel en token uit elkaar lopen.

Hoe het SpaceX-aandeel zich sinds de beursgang heeft ontwikkeld, met koers en uitgifteprijs, volgen we in onze berichtgeving over SPCX.

Wat een lock-up is en waarom die houders van getokeniseerde SPCX-aandelen raakt

Een lock-up betekent: wie al vóór de beursgang aandelen bezat, mag die een bepaalde tijd niet verkopen. Dat moet voorkomen dat bestaande aandeelhouders de markt op de eerste handelsdag overspoelen. Loopt de termijn af, dan komen deze aandelen er extra bij in de vrij verhandelbare voorraad, de free float. Of iemand ook echt verkoopt, beslist alleen de houder; de vrijgave maakt het alleen mogelijk.

Een getokeniseerd aandeel is geen aandeel in het bedrijf, maar een token op een blockchain die de koers van een onderliggend aandeel volgt en waarvan de waarde door een emittent wordt gegarandeerd. De prijs van deze token hangt aan de koers van de onderliggende waarde. Worden er op 9 september dus extra aandelen verkoopbaar en reageert de koers daarop, dan draagt je token die beweging mee, zonder dat je op de Nasdaq zelf zou kunnen handelen.

Precies dit raakvlak is tot nu toe onderbelicht. Over de koersreactie berichten veel media; wat de reeks data betekent voor iemand die de waarde als token op een cryptorekening heeft staan, staat nergens. Dat gat vult deze tekst.

Deze vrijgavedata tot 8 december 2026 staan in het prospectus

De data zijn geen schatting van een analistenhuis, maar staan met name genoemd in het prospectus (formulier 424B4) dat SpaceX op 12 juni 2026 bij de Amerikaanse beurstoezichthouder SEC heeft ingediend. Het prospectus onderscheidt drie groepen aandelen, en maar één daarvan staat dit najaar voor vrijgave op de agenda.

Groep 1: de lock-up van 180 dagen

Alle overige uitstaande aandelen vallen volgens het prospectus onder een lock-up tot de 180e dag na de prospectusdatum, dus tot 8 december 2026. Uit deze groep zijn er automatische vervroegde vrijgaven:

• tot 20 procent op de tweede volle handelsdag na de publicatie van de cijfers over het tweede kwartaal van 2026
• nog eens tot 10 procent als de slotkoers op ten minste vijf van tien handelsdagen tot die peildatum minstens 30 procent boven de uitgifteprijs lag
• telkens nog eens tot 7 procent op 20 augustus, 9 september, 24 september, 9 oktober en 24 oktober 2026
• nog eens tot 28 procent na de cijfers over het derde kwartaal van 2026
• op 8 december 2026 de volledige rest

Groep 2: de verlengde lock-up

Meerdere grootaandeelhouders hebben ingestemd met een verlengde termijn die pas eindigt na de cijfers over het tweede kwartaal van 2027. Vervroegde vrijgaven beginnen hier in het eerste kwartaal van 2027, onder meer op 18 maart 2027 en 17 mei 2027.

Groep 3: de oprichtersaandelen

De aandelen van de oprichter zijn geblokkeerd tot de 366e dag na de prospectusdatum, dus tot 12 juni 2027, en wel uitdrukkelijk zonder enige vervroegde vrijgave. Samen met de verlengde groep gaat het om ongeveer 7,8 miljard aandelen, volgens het prospectus meer dan 63 procent van alle aandelen die direct vóór de beursgang uitstonden.

Voor dit jaar betekent dat: alle druk komt uit groep 1. De grote blokken van de oprichter en de ankeraandeelhouders liggen in 2026 nog vast.

Hoeveel aandelen er achter een stap van 7 procent zitten

Het prospectus noemt percentages, geen aantallen, en de percentages hebben betrekking op de pot van de 180-dagengroep, niet op alle aandelen van het bedrijf. Een betrouwbare orde van grootte valt toch af te leiden. CNN meldde op 6 augustus 2026 dat op die dag tot 911,5 miljoen aandelen waren vrijgegeven; dat was de stap van 20 procent. Terugrekenend ligt de pot op ongeveer 4,56 miljard aandelen, en 7 procent daarvan is zo'n 320 miljoen aandelen per datum.

Dit getal is een ruwe berekening op basis van twee onderbouwde gegevens en geen mededeling van het bedrijf. Als orde van grootte volstaat het: elk van de vijf najaarsstappen is ongeveer half zo groot als de eerste vrijgave in augustus, en alle vijf samen komen overeen met ongeveer anderhalf keer zoveel.

Ter vergelijking de uitgangssituatie, eveneens volgens de weergave van CNN van 6 augustus: bij de beursgang werden zo'n 640 miljoen aandelen verkocht, minder dan 5 procent van alle aandelen. Na de eerste vrijgave was ongeveer 12 procent verhandelbaar. In totaal bestaan er meer dan 7,5 miljard aandelen van klasse A en meer dan 5,5 miljard van klasse B.

Waarom je aandelentoken de aanboddruk meedraagt zonder je stemrecht te geven

Het beslissende verschil zit in de juridische aard. Een aandeel is een deel van het bedrijf en geeft stem- en dividendrechten. Een aandelentoken is een vordering op de emittent, die belooft de waarde van het onderliggende aandeel te volgen. Wat je bij een getokeniseerd aandeel werkelijk in handen hebt en welke rechten daarbij ontbreken, hangt dus volledig af van die belofte.

Voor de lock-up volgt daaruit een onaangename asymmetrie. Aan het koersrisico van de vrijgaven doe je volledig mee, omdat de token de onderliggende waarde volgt. Aan de rechten die een aandeelhouder in zo'n situatie zouden kunnen beschermen, doe je niet mee: geen stemrecht, geen directe relatie met het bedrijf, geen plek in het aandeelhoudersregister. Je tegenpartij is de emittent van de token en het platform waarop je hem aanhoudt.

Dat deze constructie onder druk kraakt, bleek al bij de start. CryptoTicker beschreef op 13 juni 2026 in een terugblik op de eerste handelsdag hoe de getokeniseerde varianten van het SPCX-aandeel struikelden, en meldde dezelfde dag dat meerdere handelsplatforms geen toewijzing uit het contingent kregen en klantorders annuleerden. Wie toen dacht te hebben gekocht, kreeg zijn geld terug in plaats van een token.

Emittentrisico: de vraag die vóór de koers komt

Emittentrisico is het gevaar dat degene die een effect of een token uitgeeft zijn toezegging niet kan nakomen. Bij een getokeniseerd aandeel is dat geen voetnoot, maar de dragende constructie: je positie is zoveel waard als de toezegging van de emittent kan dragen.

Vóór een vrijgavedatum loont het daarom om drie punten na te lezen voordat je over koersen nadenkt. Ten eerste: wie geeft de token uit, en onder welk toezicht staat deze emittent? Ten tweede: is er een bindende terugkoopbelofte, en tegen welke koers wordt teruggekocht? Ten derde: wat gebeurt er met je positie als het platform de handel stillegt terwijl de onderliggende waarde daalt? Een handelsstop precies op de dag van een vrijgave is het scenario dat je vooraf wilt doordenken.

Blijven deze vragen onbeantwoord, dan is dat al het antwoord. Waar een aanbieder toezicht, bewaring en terugkoop openbaar maakt, kun je dat controleren, bijvoorbeeld bij platforms met een MiCA-vergunning onder toezicht van de AFM.

24 oktober valt op een zaterdag: het gat in de kalender

Hier ligt het punt dat de berichtgeving tot nu toe over het hoofd ziet. Het prospectus noemt kalenderdagen, geen handelsdagen. Vier van de vijf najaarsdata vallen op werkdagen: 9 september op een woensdag, 24 september op een donderdag, 9 oktober op een vrijdag, 8 december op een dinsdag. 24 oktober 2026 valt op een zaterdag.

Op die dag is de Nasdaq gesloten. Een aandeelhouder kan op zijn vroegst maandag op de vrijgave reageren, en tot dan beweegt de aandelenkoers niet. Een aandelentoken wordt daarentegen de klok rond verhandeld, ook in het weekend. Het gevolg: in het weekend geeft alleen de token weer wat de cryptomarkt van de vrijgave vindt, zonder de referentiekoers waaraan hij zich anders spiegelt.

Daarbij komen twee dingen samen. In het weekend is het orderboek dunner, omdat minder marktpartijen actief zijn; kleinere orders bewegen de koers dan sterker. En de premie, dus het verschil tussen tokenkoers en laatste slotkoers van het aandeel, kan in beide richtingen ver uiteenlopen, omdat geen handel in de onderliggende waarde haar opvangt. Wie op zaterdagavond in zo'n orderboek verkoopt, betaalt dat verschil.

In de praktijk betekent dit: de geordende markt eindigt voor deze datum al op de vrijdagavond ervoor. Wie zijn positie vóór de vrijgave wil aanpassen, heeft tot dan een betrouwbare referentiekoers achter zich.

Wat 6 augustus over vrijgavedata heeft geleerd

De eerste stap levert de beste beschikbare ervaring op, en die pakte anders uit dan verwacht. Op 5 augustus 2026, de dag vóór de vrijgave, kelderde het aandeel bijna 14 procent en sloot volgens CNN op 108,27 dollar, een historisch dieptepunt. Op 6 augustus, toen tot 911,5 miljoen aandelen werden vrijgegeven, steeg de koers met meer dan 6 procent.

De markt had de vrijgave dus al ingeprijsd, en de eigenlijke datum bracht opluchting in plaats van druk. Een tweede punt uit dezelfde weergave: op beide dagen was de deelname van particuliere beleggers zo hoog als voor het laatst in de week na de beursgang, en per saldo werd er elke handelsdag netto gekocht.

De koersvoorwaarde uit het prospectus laat daarbij zien hoe ver het aandeel van zijn uitgifteprijs verwijderd lag. De extra stap van 10 procent zou een koers van minstens 30 procent boven de uitgifteprijs van 135 dollar hebben vereist, dus zo'n 175,50 dollar. Bij een slotkoers van 108,27 dollar op de dag ervoor lag die grens buiten bereik. Ter duiding: het aandeel stond op dat moment meer dan 40 procent onder zijn recordhoogte van 16 juni en 15 procent onder de uitgifteprijs.

Eén datum ontbreekt bewust in de kalender: de stap van 28 procent hangt aan de publicatie van de cijfers over het derde kwartaal van 2026, en die datum staat nog niet vast. Het is de grootste afzonderlijke stap van het jaar, en hij kan tussen 24 oktober en 8 december vallen. Daar komt de driemaandelijkse herweging van de Nasdaq 100 in september bij: omdat deze index onder meer de vrij verhandelbare voorraad weegt, groeit het gewicht van het aandeel met elke vrijgave.

Je positie vóór een vrijgavedatum controleren: de checklist

Uit dit alles volgt geen handelsadvies, maar een checklist. Die kost je twintig minuten en beantwoordt de vragen die er in een noodsituatie toe doen.

1. Waar staat de token? Op een handelsplatform of in een wallet waartoe alleen jij toegang hebt? Daarvan hangt af of je in het weekend überhaupt kunt handelen.
2. Wie is de emittent, en wat belooft hij? Terugkoop, bewaring van de onderliggende waarde, toezicht: staat dat op de productpagina, of moet je ernaar raden?
3. Hoe dun is het orderboek buiten de handelsuren van de Nasdaq? Een blik op spread en diepte op een willekeurige zondag zegt meer dan welke volumemelding ook.
4. Hoe groot is de premie ten opzichte van de laatste slotkoers van het aandeel? Wie hier regelmatig naar kijkt, herkent een uitschieter wanneer die zich voordoet.
5. Zijn je aankopen gedocumenteerd? Aankoopdatum, koers en kosten heb je uiterlijk bij de verkoop nodig.

Punt vijf klinkt als boekhouding en is het duurste punt als het ontbreekt. Hoe winsten en vermogen in crypto in Nederland worden belast, lees je op onze pagina over crypto belasting.

Bull case en bear case: wat experts over de vrijgaven zeggen

De inschattingen lopen uiteen, en beide kampen hebben een argument. Alle volgende uitspraken komen uit de berichtgeving van CNN over 6 augustus en zijn hier aan hun bron toegeschreven.

De voorzichtige blik

Jay Ritter, emeritus hoogleraar aan de University of Florida en specialist in beursgangen, plaatst de ervaring zo: als er minder verkoopdruk ontstaat dan verwacht, stijgt de koers bij een vrijgave soms zelfs; meestal daalt hij, maar niet altijd. Ryan Lee van Direxion wijst op de prikkels van de bestaande aandeelhouders: wie lang vóór de beursgang is ingestapt, zit op winst en heeft een reden om te verkopen.

De gelaten blik

Justus Parmar, oprichter van Fortuna Investments en zelf belegd, houdt het tegendeel: een instroom van nieuwe aandelen kan op korte termijn op elke koers drukken, maar verandert niets aan het bedrijfsbeeld. Viraj Patel van Vanda wijst op de vraagkant en stelt vast dat particuliere beleggers op elke afzonderlijke handelsdag netto hebben gekocht.

Wat beide kampen delen: een vrijgave is een aanbodgebeurtenis, geen oordeel over het bedrijf. Voor jou als tokenhouder komt daar de extra vraag bij of je platform werkt op de dag dat het erop aankomt.

SpaceX-lock-up controleren: wat je eruit meeneemt

1. Zet de data in je agenda voordat ze je verrassen. 9 september, 24 september, 9 oktober, 24 oktober en 8 december 2026 horen in je kalender, de zaterdagdatum met de vrijdag ervoor als praktische deadline. Op welke platforms je dan überhaupt kunt handelen, zie je in onze vergelijking van platforms om bitcoin te kopen.
2. Breng het emittentrisico in kaart, niet de koersverwachting. Terugkoopbelofte, bewaring en toezicht beslissen in een noodsituatie meer dan welke koersverwachting ook. Houd daarnaast je aankoopgegevens bij, die je bij de verkoop nodig hebt.
3. Haal grotere posities uit de afhankelijkheid van het platform. Wie aanzienlijke bedragen over meerdere vrijgavedata heen aanhoudt, moet bewaring en toegang los van elkaar bekijken; de vergelijking van hardware wallets laat zien wat daarbij kan en wat niet.

Bronnen om na te lezen: het prospectus 424B4 bij de SEC met de volledige vrijgavekalender en de berichtgeving van CNN over de eerste vrijgave op 6 augustus 2026.

(Per 30 augustus 2026. Dit artikel is geen beleggingsadvies. Koersen en tarieven veranderen; controleer de voorwaarden bij de aanbieder voordat je koopt.)