Elliott-golven bij crypto: de telling getest op de stijging van bitcoin naar 69.000 dollar

Elliott-golven beschrijven koersbewegingen als een vaste volgorde: vijf golven lopen in de richting van de grote trend, drie golven corrigeren die. De theorie levert daarmee een raster waarin je elke grafiek kunt onderbrengen, ook die van bitcoin. Of dat raster koersen voorspelt, is tot op vandaag omstreden, en precies daar begint deze gids.

We hebben de theorie nagetekend op echte bitcoinkoersen van maart 2020 tot november 2022. Resultaat: één telling voldoet achteraf aan alle drie de basisregels. Een tweede telling voldoet er ook aan, maar komt in april 2021 tot de tegenovergestelde conclusie. Wie Elliott-golven bij het handelen in crypto gebruikt, heeft daarom vooral een hulpmiddel nodig dat tellingen zorgvuldig vastlegt. Kies een analyseplatform dat golftellingen, Fibonacci-tools en koersalarmen combineert.

Elliott-golftheorie: vijf impulsgolven en drie correctiegolven

De Elliott-golftheorie onderscheidt twee bouwstenen. Een impulsgolf is een beweging in de richting van de trend die uit vijf deelgolven bestaat, genummerd van golf 1 tot golf 5. De golven 1, 3 en 5 stuwen de koers vooruit, de golven 2 en 4 zijn tegenbewegingen binnen de trend. Een correctiegolf is de tegenbeweging na een afgeronde impuls; die bestaat uit drie golven met de letters A, B en C.

Samen vormen vijf en drie golven de cyclus van acht golven, het basispatroon van de Elliott-golfanalyse. Elke golf bestaat op zijn beurt weer uit kleinere golven van hetzelfde type. Een golf 3 in de weekgrafiek bestaat in de daggrafiek uit vijf kleinere golven, en elk daarvan in de uurgrafiek weer uit vijf of drie deelgolven. Elliott noemde die niveaus golfgraden. Tegenwoordig spreekt men van een fractale structuur: het patroon ziet er in elk tijdvenster hetzelfde uit, alleen de schaal verandert.

Daarachter zit een aanname over het gedrag van marktpartijen. Het sentiment schommelt tussen vertrouwen en angst, en omdat mensen in groepen op vergelijkbare wijze reageren, herhalen koerspatronen zich. Voor de cryptomarkt ligt die gedachte voor de hand: bitcoin wordt de klok rond verhandeld, een groot deel van het volume komt van particuliere beleggers en omslagen in het sentiment werken sneller door in de koers dan bij een AEX-fonds.

Ralph Nelson Elliott en het golfprincipe van 1938

Ralph Nelson Elliott was een Amerikaanse boekhouder die na een ziekte met pensioen moest en zich in de jaren dertig verdiepte in tientallen jaren aan koersreeksen van de Amerikaanse aandelenmarkt. In 1938 verscheen zijn boek The Wave Principle, in 1946 gevolgd door Nature’s Law. Elliott bouwde voort op de Dow-theorie van Charles Dow, die trends al beschreef als een opeenvolging van bewegingen en tegenbewegingen, en bracht die bewegingen onder in vaste telpatronen.

Na de dood van Elliott in 1948 hielden maar weinig marktanalisten het golfprincipe in leven. Pas in 1978 werd het weer bekend met het boek Elliott Wave Principle van A. J. Frost en Robert Prechter, dat nog altijd als standaardwerk geldt. De drie regels en de richtlijnen waarmee analisten vandaag tellen, gaan in de kern terug op die versie.

De methode werd naar crypto overgezet zodra bitcoin genoeg koersgeschiedenis had. Op analyseplatforms horen tekentools voor golftellingen tegenwoordig tot de basisuitrusting. Dat zegt iets over de verspreiding van de methode, maar nog niets over haar trefzekerheid.

Drie vaste regels van de Elliott-golftelling

Elliott-analisten maken onderscheid tussen regels en richtlijnen. Een regel mag nooit worden geschonden; gebeurt dat toch, dan is de telling fout en moet die opnieuw worden gemaakt. Voor een impulsgolf gelden precies drie regels:

1. Golf 2 zakt nooit onder het beginpunt van golf 1. Golf 2 mag hooguit 100 procent van golf 1 teruggeven.
2. Golf 3 is nooit de kortste van de drie stuwende golven 1, 3 en 5. Meestal is het de langste.
3. Golf 4 dringt niet door in het koersgebied van golf 1. Het dieptepunt van golf 4 blijft in een opwaartse trend boven het hoogtepunt van golf 1. Een uitzondering vormen diagonalen, een zeldzame bijzondere vorm van de impuls.

Al het andere is richtlijn: hoe diep golf 2 doorgaans corrigeert, dat de golven 2 en 4 vaak in vorm afwisselen, hoe lang een golf 5 in verhouding tot golf 1 zou moeten zijn. Richtlijnen beschrijven het gebruikelijke, niet het dwingende. Juist dat onderscheid maakt de methode flexibel, en het is tegelijk haar grootste probleem.

Voor correctiegolven kent de theorie meerdere vormen. De zigzag is een scherpe correctie in het patroon 5-3-5, dus een vijfdelige golf A, een driedelige golf B en een vijfdelige golf C. De flat verloopt zijwaarts in het patroon 3-3-5, de driehoek trekt zich samen in vijf deelgolven. Daarbij komen combinaties van twee of drie van die vormen.

Fibonacci-verhoudingen als richtwaarden voor golflengtes

De Fibonacci-reeks begint met 1, 1, 2, 3, 5, 8, 13, 21, en elk getal is de som van de twee voorgaande. Deel je een getal door zijn voorganger, dan nadert de uitkomst 1,618, de gulden snede. Elliott-analisten gebruiken daarvan afgeleide verhoudingen als richtwaarden: golf 2 corrigeert vaak 50 of 61,8 procent van golf 1, golf 3 bereikt vaak 1,618 keer golf 1, golf 4 corrigeert graag 38,2 procent van golf 3.

Een Fibonacci-retracement is de procentuele terugval van een beweging, gemeten aan die verhoudingen. Een Fibonacci-extensie is de verlenging van een beweging voorbij haar beginpunt, bijvoorbeeld tot 1,618 of 2,618 keer. Beide tools vind je in vrijwel elk grafiekprogramma.

Belangrijk: de Fibonacci-verhoudingen zijn geen regels van de theorie. Ze helpen om mogelijke keerzones af te bakenen. Of de koers daar werkelijk keert, bepaalt de markt, niet het getal. Hoe vaak de richtwaarden bij bitcoin ernaast zaten, laat de telling in de volgende paragraaf zien.

Bitcoin van 3.782 naar 69.000 dollar: een Elliott-telling die aan alle regels voldoet

Voor de natekening hebben we de daghoogtes en dagdieptes van bitcoin tegen de Amerikaanse dollar (BTC/USDT op handelsplatform Binance) van maart 2020 tot november 2022 geanalyseerd. Als keerpunt telt elk hoogte- of dieptepunt waarna de koers minstens 20 procent de andere kant op liep. Zo ontstaat een reeks keerpunten waarop een Elliott-telling kan worden gelegd zonder dat we punten op gevoel plaatsen. De volgende telling is er een van meerdere mogelijke. We hebben haar gekozen omdat ze de twee recordstanden van 2021 als golf 3 en 5 duidt.

De regeltoets verloopt vlekkeloos. Golf 2 eindigde op 9.825 dollar en daarmee ruim boven de start op 3.782 dollar. Golf 3 was met 55.029 dollar de langste van de drie stuwende golven, voor golf 5 met 40.195 en golf 1 met 8.686 dollar. Golf 4 bleef met haar dieptepunt op 28.805 dollar ver boven het hoogtepunt van golf 1 op 12.468 dollar. In totaal steeg de koers ruim achttienvoudig.

De Fibonacci-richtwaarden zitten er daarentegen bijna overal naast. Golf 2 gaf maar 30,4 procent terug in plaats van de gebruikelijke 50 tot 61,8 procent. Golf 3 was 6,3 keer zo lang als golf 1; 1,618 keer had rond 23.900 dollar gelegen, 2,618 keer rond 32.600 dollar. Golf 4 corrigeerde 65,5 procent in plaats van 38,2 procent. Voor bitcoin betekent dat: aan de regels valt achteraf te voldoen, maar de doelzones uit de verhoudingen hadden in deze cyclus vrijwel steeds te vroeg of te laat gelegen.

ABC-correctie in 2022: de daling van bitcoin naar 15.476 dollar in drie golven

Na het hoogtepunt van 10 november 2021 volgde de daling die deze telling duidt als correctiegolven A, B en C. Golf A liep tot 24 januari 2022 naar 32.917 dollar, een verlies van 36.083 dollar. Golf B herstelde tot 28 maart 2022 naar 48.190 dollar en gaf daarmee 42,3 procent van golf A terug. Golf C eindigde op 21 november 2022 op 15.476 dollar, kort na de ineenstorting van handelsplatform FTX.

Golf C was met 32.714 dollar ongeveer 0,91 keer zo lang als golf A. Een gangbare richtwaarde luidt dat golf C ongeveer even lang is als golf A, en die klopt hier redelijk. Van hoogte- tot dieptepunt verloor bitcoin 77,6 procent. Achteraf ziet de telling er daarmee uit als een schoolvoorbeeld. Achteraf, welteverstaan: welke golf er liep, was op elk van die momenten nog open.

Een voorbeeld van hoe verschillend grafiekpatronen in zo'n fase worden gelezen, vind je in onze gids over het bull flag- en bear flag-patroon. Ook daar geldt: een patroon wordt pas met de uitbraak bevestigd, nooit eerder.

Tweede golftelling met top in april 2021: waar de Elliott-methode tekortschiet

Dezelfde keerpunten maken een tweede telling mogelijk. Deze variant legt golf 3 op het tussentijdse hoogtepunt van 8 januari 2021 op 41.950 dollar, golf 4 op het dieptepunt van 22 januari 2021 op 28.850 dollar en golf 5 op het hoogtepunt van 14 april 2021 op 64.854 dollar. Ook zo is aan alle drie de regels voldaan: golf 3 was met 32.125 dollar langer dan golf 1, golf 5 met 36.004 dollar nog langer, en het dieptepunt van golf 4 lag boven het hoogtepunt van golf 1. Golf 4 corrigeerde zelfs vrijwel exact de richtwaarde, namelijk 40,8 procent van golf 3.

Wie in april 2021 deze telling gebruikte, zag een afgeronde impuls van vijf golven en daarmee het einde van de opwaartse trend. De val met 55,6 procent tot juni leek dat te bevestigen. Daarna steeg bitcoin in november naar 69.000 dollar, 6,4 procent boven het vermeende einde van de impuls. Voor deze telling is dat een tegenspraak die de theorie met hulpconstructies kan opvangen, zoals een onregelmatige correctie waarvan golf B boven de start van golf A uitkomt.

Precies hier zit de zwakte van de methode. Twee regelconforme tellingen leidden op hetzelfde moment tot tegengestelde conclusies: de ene verwachtte een verdere stijging in golf 5, de andere een berenmarkt. Welke klopte, bleek pas zeven maanden later. Een voorspelling die zich achteraf aan elk verloop laat aanpassen, is nauwelijks te weerleggen, en een uitspraak die niet te weerleggen is, levert ook geen betrouwbare voorspelling op.

Onderzoek naar de voorspellende kracht van de Elliott-golfanalyse

Degelijk onderzoek naar de Elliott-golfanalyse is schaars, en de uitkomsten spreken elkaar tegen. Een analyse van CXO Advisory nam 521 marktvooruitzichten op middellange termijn van Elliott-analist Tony Caldaro uit de jaren 2006 tot 2008 en vergeleek die met de latere ontwikkeling van de S&P 500. De correlatie met de rendementen van de zeven volgende handelsdagen lag op 0,00, met de rendementen van de zeven voorgaande dagen op 0,31. De conclusie van de auteurs: de vooruitzichten reageerden eerder op koersen uit het verleden dan dat ze toekomstige voorspelden.

Daartegenover staat een studie van Eugenio D’Angelo en Giulio Grimaldi in het vaktijdschrift International Business Research uit 2017. De auteurs melden dat de wisselkoers van de Amerikaanse dollar en de euro tussen 2009 en 2015 met de Elliott-golven met grote nauwkeurigheid te voorspellen was. Een onafhankelijke herhaling van dat resultaat is ons niet bekend, en voor cryptomunten bestaat geen vergelijkbaar onderzoek met een grote steekproef.

Voor de cryptomarkt blijft daarom de inschatting over die uit onze eigen telling volgt: de Elliott-golftheorie ordent koersbewegingen, maar bewijst geen richting. Als taal om over trendfasen te praten is ze nuttig. Als signaalgever voor kopen of verkopen is ze niet aangetoond.

Elliott-golven op analyseplatforms: tools en grenzen

Wie Elliott-golven zelf wil tellen, heeft geen dure specialistische software nodig. De gangbare grafiekplatforms bieden tekentools voor impuls- en correctiegolven die nummers en letters automatisch plaatsen, plus Fibonacci-retracements en -extensies. Sommige aanbieders hebben automatische golfherkenning in het aanbod; die volgt echter dezelfde regels en loopt tegen hetzelfde probleem aan dat meerdere tellingen tegelijk geldig kunnen zijn.

Zinvol is een platform dat meerdere tellingen naast elkaar kan opslaan en aan koersalarmen kan koppelen. Leg voor elke telling het niveau vast waarop ze ongeldig wordt, bijvoorbeeld het dieptepunt van golf 1 voor een lopende golf 4. Doorbreekt de koers dat niveau, dan is de telling van de baan. Dat is de eerlijkste omgang met de methode: niet de telling verdedigen, maar het punt kennen waarop ze fout is.

Daarnaast helpt een indicator die los van de golftelling meet, zoals de kracht van een trend, bijvoorbeeld de Relative Strength Index. Wie zijn regels liever automatisch laat uitvoeren, kan kijken naar tradingbots die koersalarmen en stops zonder handmatig ingrijpen uitvoeren.

Hefboom, stop en positiegrootte: waarom een golftelling geen risicobeheer vervangt

Gevaarlijk wordt de Elliott-analyse waar ze samengaat met hefboom. Een telling die een golf 3 verwacht, verleidt tot grote posities, want golf 3 geldt als de sterkste beweging van de cyclus. Klopt de telling niet, zoals de tweede variant in april 2021, dan dreigt bij posities met hefboom de gedwongen sluiting voordat de situatie duidelijk wordt. Een terugval van bitcoin met 55,6 procent zoals in het voorjaar van 2021 vaagt een longpositie met dubbele hefboom volledig weg.

Drie principes helpen om de methode zonder overdreven risico in te zetten. De positiegrootte hangt af van de afstand tot het ongeldigheidsniveau van de telling, niet van het gehoopte koersdoel. Een stop ligt op precies dat niveau. En elke telling wordt schriftelijk met datum vastgelegd, zodat je later kunt nagaan hoe vaak ze klopte. Wie cryptomunten met hefboom of via derivaten wil verhandelen, vergelijkt vooraf het best de voorwaarden van brokers, want financieringskosten en liquidatieregels verschillen sterk. Bij producten met hefboom is een totaalverlies van het ingelegde kapitaal mogelijk.

Elliott-golven: pas het ongeldigheidsniveau maakt een telling toetsbaar

De Elliott-golftheorie geeft je een vocabulaire voor trendfasen en drie duidelijke regels. Onze natekening op bitcoin laat echter zien dat meerdere regelconforme tellingen tegelijk mogelijk zijn en dat de Fibonacci-richtwaarden in de cyclus van 2020 tot 2022 meestal ernaast zaten. Wie de methode toch wil gebruiken, gaat zo te werk:

1. Tellingen vastleggen: kies een platform dat golftellingen, Fibonacci-tools en koersalarmen combineert.
2. Regels automatiseren: leg voor elke telling een ongeldigheidsniveau vast en laat een alarm of stop automatisch afgaan.
3. Zonder hefboom instappen: wie op basis van een analyse bitcoin koopt, gebruikt het best een gereguleerde exchange met lage kosten. De voorwaarden staan in onze vergelijking van platforms om bitcoin te kopen.

(Per 14 november 2026. Dit artikel is geen beleggingsadvies. Koersen en tarieven veranderen; controleer de voorwaarden bij de aanbieder voordat je koopt.)