Crypto traden leren: ordertypes, grafieken en risico helder uitgelegd

De meeste mensen die cryptomunten bezitten, hebben ze gekocht en laten liggen. Dat is geen trading, dat is beleggen, en voor verreweg de meesten is het de betere weg. Trading betekent: je probeert winst te halen uit koersbewegingen binnen uren, dagen of weken. Dat is een andere bezigheid, met ander gereedschap, andere risico's en een andere fiscale situatie.

Deze tekst legt de basis uit, zonder je te vertellen wat je moet doen. Hij laat zien welke ordertypes er zijn en waarvoor ze dienen, wat een grafiek eigenlijk weergeeft, hoe je de positiegrootte berekent en op welk punt de meeste beginners geld verliezen. Aan het eind weet je of trading iets voor je is. Beide uitkomsten zijn goed.

Wat is cryptotrading en hoe verschilt het van kopen?

Bij beleggen koop je omdat je in de waarde gelooft. Bij trading koop en verkoop je omdat je een beweging verwacht. Het verschil zit niet in de markt, maar in de looptijd en in wat bepaalt of je succes hebt.

Wie belegt, heeft een mening over jaren nodig. Wie tradet, heeft een mening over dagen nodig en een regelset voor het geval die mening verkeerd blijkt. Juist die regelset ontbreekt bij beginners, en daarom is de meest gemaakte fout niet de verkeerde voorspelling, maar het uitblijven van een reactie daarop.

Drie begrippen onderscheiden de gebruikelijke stijlen:

• Daytrading: posities worden op dezelfde dag geopend en gesloten. Veel tijd, veel kosten, hoge eisen aan discipline.
• Swingtrading: posities lopen dagen tot weken. Minder schermtijd, maar langere periodes waarin je een open positie moet uitzitten.
• Positietrading: weken tot maanden. De overgang naar beleggen is vloeiend.

Welke ordertypes zijn er bij cryptotrading?

Drie ordertypes dekken bijna alles: de market-order koopt direct tegen de eerstvolgende beschikbare prijs, de limietorder koopt alleen tegen jouw gewenste prijs, en de stop-loss-order verkoopt automatisch wanneer een verlies een grens bereikt.

De verschillen klinken technisch en bepalen in de praktijk het resultaat:

• Market-order: wordt direct uitgevoerd, maar niet per se tegen de prijs die je zag. In rustige markten is de afwijking minimaal, in hectische markten kan die merkbaar worden. Die afwijking heet slippage.
• Limietorder: je noemt de prijs waartegen je bereid bent te handelen. De order wordt uitgevoerd als de markt daar komt, en anders helemaal niet. De prijs is zeker, de uitvoering niet.
• Stop-loss: ligt onder je instap en zet een verkoop in gang als de koers dat niveau bereikt. Het is geen bescherming tegen elk verlies, want in een snel dalende markt kan de uitvoering lager liggen dan het niveau.

Een vierde variant kom je bij bijna elke exchange tegen: de stop-limietorder. Die combineert beide, wordt dus bij een niveau geactiveerd en voert dan alleen uit tot een limiet. Dat beschermt tegen een slechte uitvoering en draagt het risico dat er helemaal niet wordt verkocht.

Welke ordertypes je exchange aanbiedt en wat die daarvoor rekent, verschilt sterk. Waar je een geschikte aanbieder vindt, zie je in de vergelijking bitcoin kopen.

Wat laat een grafiek echt zien?

Een candlestickgrafiek toont per periode vier waarden: openingskoers, hoogste koers, laagste koers en slotkoers. Al het andere op een grafiek is een berekening op basis van die waarden.

Dat is de belangrijkste zin voor beginners, want hij plaatst de indicatoren in perspectief. Een voortschrijdend gemiddelde is het gemiddelde van de laatste slotkoersen, meer niet. Het 200-daagse gemiddelde is zo populair omdat veel marktpartijen naar dezelfde lijn kijken en er op een vergelijkbare manier op reageren, niet omdat het getal 200 een bijzondere kracht heeft.

Voor het begin volstaan drie hulpmiddelen:

• Voortschrijdende gemiddelden: ze vlakken het verloop af en tonen de richting. Ligt de koers erboven, dan is de trend opwaarts, ligt hij eronder, dan neerwaarts. Meer zeggen ze niet.
• Volume: hoeveel er in een periode is verhandeld. Een beweging met veel volume heeft meer deelname achter zich dan een met weinig.
• RSI: een getal tussen 0 en 100 dat meet hoe sterk de recente opwaartse bewegingen waren tegenover de neerwaartse. Boven 70 geldt als overgekocht, onder 30 als oververkocht. Beide zijn aanknopingspunten en geen signalen.

Wat een grafiek niet kan: hij zegt niets over de toekomst. Hij beschrijft wat er is gebeurd, in een vorm die patronen zichtbaar maakt. Of een patroon zich herhaalt, bepaalt de markt.

Spot of hefboom: waar zit het verschil?

Bij spothandel koop je de coins en bezit je ze. Bij handel met hefboom leen je kapitaal om een grotere positie te bewegen dan je saldo draagt. De hefboom vergroot winst en verlies in gelijke mate.

Een voorbeeld met ronde getallen: met een inleg van 1.000 euro en een vijfvoudige hefboom beweeg je 5.000 euro. Stijgt de koers 10 procent, dan win je 500 euro in plaats van 100. Daalt hij 20 procent, dan is je inleg volledig weg. Dat punt heet liquidatie, en het komt dichterbij dan de meesten verwachten.

Voor beginners geldt daarom een eenvoudige afbakening: wie de ordertypes nog niet zeker beheerst, heeft op de hefboommarkt niets te zoeken. De spothandel bootst dezelfde bewegingen na, alleen zonder de mogelijkheid om in één nacht alles te verliezen.

Hoe groot mag een positie zijn?

De meest gebruikte regel luidt: geen enkele trade riskeert meer dan een tot twee procent van het totale kapitaal. De positiegrootte volgt daar terugrekenend uit, ze wordt niet geschat.

De rekensom is kort. Stel, je kapitaal bedraagt 5.000 euro en je riskeert 1 procent, dus 50 euro. Je stop-loss ligt 5 procent onder de instap. Dan mag de positie 1.000 euro groot zijn, want 5 procent daarvan is precies de 50 euro die je bereid bent te verliezen.

Deze berekening is het eigenlijke verschil tussen trading en gokken. Ze beantwoordt vóór de instap wat een mislukking kost. Wie haar overslaat, merkt het achteraf.

Waar kun je trading oefenen zonder geld te riskeren?

Een demo-account of een beursspel bootst de mechaniek na zonder dat een verlies echt geld kost. Het bootst echter niet na hoe een verlies voelt, en juist daarop lopen de meesten stuk.

Dat is geen detail, maar de kern: wie in een demo-account 500 euro verliest, klikt gewoon door. Wie 500 echte euro verliest, neemt de volgende beslissing anders. Toch is oefenen zinvol, omdat het de technische fouten wegwerkt voordat ze geld kosten: de per ongeluk geplaatste market-order in plaats van de limietorder, de vergeten stop-loss, de verkeerd berekende positiegrootte.

De meeste gereguleerde aanbieders bieden een demo-account aan, meestal na registratie. Zonder aanmelding oefen je in het trading-demo-account van CryptoTicker met 10.000 euro speelgeld, en in het beursspel van de Trading Hub handel je tegen anderen. De koersen zijn daarin echt, het geld niet. Belangrijk is daarbij maar één ding: oefen met dezelfde positiegrootte die je later echt zou inzetten. Wie in het demo-account met het tienvoudige speelt, oefent het tegendeel van wat hij nodig heeft. Het stappenplan in zeven stappen met oefenschema beschrijft onze hoofdgids over trading leren.

Welke fouten kosten beginners het meeste geld?

Vier fouten duiken in bijna elk beginnersverhaal op, en geen ervan heeft met een verkeerde voorspelling te maken.

• Geen stop-loss. De positie wordt aangehouden, omdat die zich toch weer kan herstellen. Soms klopt dat. Het ene geval waarin het niet klopt, kost meer dan de andere hebben opgeleverd.
• Verliezen bijkopen. De gemiddelde aankoopprijs wordt verlaagd, de positie daarmee groter, en het risico ook. Zo wordt een kleine fout een grote.
• Te veel posities tegelijk. Wie vijf open trades heeft, kan er geen enkele aandachtig volgen. De markt straft onoplettendheid betrouwbaarder af dan verkeerde meningen.
• Kosten negeren. Bij twintig trades per maand tellen 0,2 procent per kant op tot 8 procent per jaar, nog voordat er iets is verdiend. Een blik op de tarieven van brokers loont vóór de eerste trade, niet na de twintigste.

Wat trading voor je belastingaangifte betekent, lees je in onze gids over crypto-belasting.

Crypto traden leren: wat je hieruit meeneemt

Trading is een vaardigheid met aan het begin een vlakke leercurve en daarna een heel steile. De mechaniek begrijp je in een middag: drie ordertypes, een grafiek met vier waarden per candle, een rekensom voor de positiegrootte. Wat jaren duurt, is de discipline om je aan je eigen regels te houden als een positie tegen je in loopt.

Wie wil beginnen, heeft drie dingen nodig voordat de eerste trade loopt: een exchange waarvan hij de kosten en ordertypes kent, een regel voor de positiegrootte en een idee van wat handelen fiscaal met zich meebrengt. Al het andere komt met oefening.