Bitcoin wallet-bug: waarom het versnellen van een betaling je wallet kan leeghalen

De meeste diefstallen van $Bitcoin vereisen je seedphrase. Deze niet. Een kwetsbaarheid in Electrum, een van de oudste bitcoin-wallets, stelde een gemanipuleerde server in staat een onbevestigde betaling in te ruilen voor een vervalste. Daarna hoefde de aanvaller alleen te wachten tot je iets heel alledaags deed: de betaling versnellen. Met het goedkeuren van de hogere fee ondertekende je niet je eigen transactie, maar die van de aanvaller. Minstens één gebruiker verloor geld voordat de fix op 24 oktober verscheen. Hier lees je wat er is gebeurd en waarom het je ook raakt als je Electrum nooit hebt gebruikt.

Hoe werkt de valkuil met transactiekosten bij bitcoin?

Lichtgewicht wallets zoals Electrum downloaden niet de volledige blockchain. Ze vragen externe servers om je transactiegeschiedenis en gebruiken ze om betalingen naar het netwerk te sturen. Bevestigde transacties worden tegen de blockchain gecontroleerd. Onbevestigde transacties nam de wallet daarentegen ongecontroleerd over van de hoofdserver waarmee ze op dat moment verbonden was.

Precies dat gat benutten de aanvallers. Wie zo'n server beheert, kon een uitgaande betaling onderscheppen voordat die het netwerk bereikte, en de wallet een vervalste versie toeschuiven. De vervalsing stuurde je munten naar een adres van de aanvaller, in minstens één geval met dezelfde laatste vier tekens als de echte ontvanger. De fee was zo laag gezet dat de transactie nooit zou zijn bevestigd. In de wallet zag ze er toch uit als een heel gewone openstaande betaling.

Dan kwam het lokaas. Een vastzittende transactie brengt gebruikers bijna automatisch ertoe Replace-by-Fee te gebruiken, de standaardfunctie van bitcoin om de fee te verhogen. In Electrum betekende dat de transactie uit de geschiedenis opnieuw te ondertekenen. Omdat die transactie van de aanvaller was, was de handtekening geldig, verdwenen de munten en leek de diefstal op een gewone verhoging van de fee.

Wie werd getroffen door het beveiligingslek in Electrum?

Electrum publiceerde de beveiligingswaarschuwing op 24 oktober en bevestigde dat sommige servers het lek al actief misbruikten. De eerste melding kwam op 11 oktober van een gebruiker met een twee-van-drie-multisigopstelling en twee hardware wallets. Hij ontdekte een vreemde uitgaande transactie in zijn geschiedenis, maar verloor geen geld. Een tweede gebruiker had minder geluk. Het gestolen bedrag en de betrokken servers zijn tot nu toe niet genoemd.

Wie zijn wallet uitsluitend met een eigen of een betrouwbare server verbindt, liep nooit gevaar. Alle anderen die een versie onder 4.8.3 gebruiken, blijven kwetsbaar zolang de wallet op een gemanipuleerde server kan belanden.

Wat verandert de fix in Electrum 4.8.3?

Versie 4.8.3 controleert nu de handtekeningen van onbevestigde transacties die munten uit je eigen wallet uitgeven. Een server kan je geen ongeldige transactie meer in de geschiedenis schuiven die de wallet als echt toont. Download de update uitsluitend via electrum.org, nooit via een pop-up in de wallet of een link uit een bericht. Juist met zulke vervalste updatemeldingen werden Electrum-gebruikers in 2019 voor meer dan 4,6 miljoen dollar opgelicht.

Zo bescherm je je bitcoin-wallet tegen dit soort aanvallen

De les reikt verder dan één wallet. Elke software die bij onbevestigde gegevens op een derde vertrouwt, heeft dezelfde zwakke plek. Een paar gewoonten lonen daarom altijd:

• Behandel elke verhoging van de fee als een nieuwe transactie. Controleer het volledige ontvangstadres en het bedrag op het ondertekenscherm, niet alleen de laatste tekens.
• Bevestig op het apparaat. Gebruik je een hardware wallet, controleer dan het doel op het display. De multisiggebruiker merkte de aanval juist op omdat de hardware iets anders toonde.
• Draai waar mogelijk een eigen node of gebruik een server die je zelf beheert. De aanval werkt alleen als een vreemde je wallet de geschiedenis levert.
• Houd je wallet-software actueel en controleer downloads waar mogelijk via de handtekening van de ontwikkelaars.

Zelfbewaring betekent dat jij verantwoordelijk bent voor de veiligheid, en daar horen ook de saaie stappen bij. Een adrescontrole van dertig seconden blijft de goedkoopste verzekering in de cryptomarkt. De actuele bitcoin koers en de totale markt vind je op onze koerspagina.