Zcash-stemming vanaf 16 november: verdwijnen 50.000 ZEC uit de omloop?

De Zcash-stemming over het ontwikkelingsgeld van de blockchain loopt van 16 tot en met 30 november 2026. Stemmen mogen ZEC-houders met coins in een ondersteunde eigen wallet, en daarnaast meerdere communitypanels. In de kern gaat het om het subsidiefonds Zcash Community Grants (ZCG): blijft het zoals het is, wordt het opgeheven, of draagt het 50.000 ZEC af die vervolgens uit de omloop verdwijnen? De uitslag is een peiling en geen bindend besluit, maar bepaalt wel of de volgende netwerkupgrade NU 7.1 er überhaupt komt.

Voor houders van Zcash (ZEC) heeft deze ronde twee kanten. Je kunt meepraten, zolang je coins niet op een exchange staan. En de uitkomst verandert het aanbod: 50.000 ZEC zijn bij een koers van ongeveer 990 dollar op donderdag bijna 50 miljoen dollar waard. Dit artikel legt uit waarover gestemd wordt, wie stemgerechtigd is, hoe het stemmen in eerdere rondes werkte en wat je vóór 16 november kunt voorbereiden.

Waarover gaat de Zcash-stemming in november?

De vijf organisaties die samen de zogeheten coinholder voting chain beheren, legden de procedure op 5 november vast op het Zcash-forum: Project Tachyon, Shielded Labs, Valar Group, de Zcash Foundation en ZODL. Voorstellen konden tot en met zondag 8 november worden ingediend. Sindsdien bespreekt de community de vragen op het stembiljet. De peilingen openen op maandag 16 november en sluiten op maandag 30 november om 23.59 uur UTC, dus in de nacht naar 1 december om 0.59 uur Nederlandse tijd.

Het gaat uitdrukkelijk alleen om het ZCG-deel van het Dev Fund, ‘voorlopig’, zoals de organisatoren schrijven. Grotere aanpassingen van het protocol horen niet in deze ronde. Twee te laat ingediende voorstellen zijn daarom niet toegelaten, hoewel ze maar een paar uur na de deadline binnenkwamen. De organisatoren verwijzen naar gelijke behandeling van alle indieners.

Het tempo is bewust gekozen. Volgens de organisatoren is het tijdschema versneld omdat de spanningen in de community hoog zijn en een lang heen-en-weer de tegenstellingen zou verdiepen. Daaraan ging een open conflict vooraf: begin november zakte ZEC met dubbele cijfers na de ruzie over het ZCG-geld, en wij hebben de koersdaling van 3 november geduid. Een dag later trok het ZCG-comité zijn eigen plan voor 98.000 ZEC in, zoals te lezen is in ons verslag over het geschrapte plan voor 98.000 ZEC. De stemming in november moet dit conflict nu beslechten.

Dev Fund en ZCG: waar het ontwikkelingsgeld van de Zcash-blockchain vandaan komt

Het Dev Fund is het deel van de blokbeloning dat niet naar de miners gaat, maar de ontwikkeling van het netwerk financiert. Volgens Shielded Labs gaat momenteel 20 procent van elke blokbeloning naar deze pot. Daarvan gaan 8 procentpunten naar Zcash Community Grants en 12 procentpunten naar een programma waarover de ZEC-houders zelf beslissen, de retroactieve coinholder grants. Volgens de huidige regels loopt deze regeling tot de halving in november 2028.

Zcash Community Grants is een onafhankelijk comité dat subsidies verstrekt aan ontwikkelaars, walletteams en projecten in het ecosysteem. Zcash-oprichter Zooko Wilcox herinnerde er op het forum aan dat ZCG jarenlang de enige werkende wallets en ook de techniek voor de coinholder-stemming heeft meegefinancierd. Het probleem is het succes: door de koersstijging van ZEC is de pot zo sterk gegroeid dat hij een twistpunt werd. Volgens CoinDesk en het concept van het compromisvoorstel lagen er in oktober ongeveer 91.453 ZEC in de ZCG-kas.

Waarom de kas zo groot werd

ZCG ontvangt zijn deel in ZEC, niet in dollars. Stijgt de koers, dan groeit de waarde van de kas automatisch mee, zonder dat er meer wordt uitgegeven. Critici vinden het verkeerd dat een klein orgaan over een bedrag van deze omvang beslist. Voorstanders werpen tegen dat juist die buffer langetermijnprojecten mogelijk maakt. De opties op het stembiljet liggen precies tussen deze twee opvattingen.

Vijf vragen op het stembiljet: opheffing, lockbox, ZAP, status quo en bloktijd

Op 10 november publiceerden de organisatoren een concept van de peilingsvragen. Elke vraag wordt apart beantwoord met voor, tegen of onthouding. Je mag uitdrukkelijk meerdere voorstellen steunen, ook als ze elkaar tegenspreken, zolang je elk van die uitkomsten aanvaardbaar vindt. Zo moet zichtbaar worden welke oplossing de breedste steun heeft.

1. ZCG opheffen: het comité zou worden afgewikkeld, nieuwe subsidies komen er niet meer en bestaande toezeggingen worden nagekomen. Het restgeld zou na de afwikkelingskosten naar het Network Sustainability Mechanism gaan. De auteur heeft zijn concept op 11 november uitgebreid, zodat ook de stroom van 8 procent zou worden omgeleid.
2. Future Dev and Legal Defense Fund: het compromis van Tachyon Group en Shielded Labs. De stroom van 8 procent van ZCG zou voortaan naar een nieuwe lockbox gaan, waaruit alleen met instemming van de community wordt uitbetaald. ZCG zou 50.000 ZEC afdragen aan het Network Sustainability Mechanism en met de rest van de kas doorwerken.
3. Zcash Adoption Pool (ZAP): de kas en de stroom van 8 procent blijven tot november 2028 bestaan, terwijl het programma een nieuwe naam krijgt en zich richt op meer mensen die ZEC houden of ermee betalen.
4. Status quo: ZCG houdt zijn aandeel van 8 procent tot de halving in november 2028, kas en werkwijze blijven ongewijzigd.
5. Kortere bloktijd: een technische aanvullende vraag of de beoogde bloktijd met NU 7.1 van 25 naar 20 seconden moet dalen.

De formulering is nog niet definitief. Meerdere deelnemers vonden de omschrijvingen op het forum te sturend, bijvoorbeeld de opmerking dat het compromis andere auteurs tot terugtrekking had bewogen. Een herzien concept was aangekondigd voor 12 november. De volgorde en het aantal vragen kunnen tot de start dus nog veranderen.

Wat het Network Sustainability Mechanism met 50.000 ZEC doet

Het Network Sustainability Mechanism (NSM) haalt ZEC uit de omloop en geeft ze pas later via de blokbeloning weer uit aan de miners. Je kunt het zien als een reserve die het aanbod vandaag verkleint en de veiligheid van het netwerk in de verre toekomst mee financiert, wanneer de blokbeloning door de halvings steeds kleiner wordt. Wanneer het NSM ingezamelde coins weer uitkeert, hadden de houders al in de NU7-ronde in september mee bepaald.

Voor de vraag naar het aanbod is dat het beslissende punt. 50.000 ZEC zou ongeveer 55 procent van de ZCG-kas van oktober zijn. Deze coins worden niet verkocht en ook niet naar een ontvanger overgemaakt, maar stilgelegd. Bij een omloop van ongeveer 17 miljoen ZEC volgens CoinGecko is dat bijna 0,3 procent, dus een klein deel. Het heeft wel een signaalwerking, want een subsidiefonds dat zijn coins op elk moment kan verkopen, geldt als mogelijke bron van verkoopdruk. Valt een deel daarvan weg, dan neemt die zorg af.

Lockbox in plaats van comité

Een lockbox is in de Zcash-context een rekening op protocolniveau waarin middelen worden verzameld, maar alleen na een afzonderlijk besluit worden uitbetaald. Het compromis zou de lopende stroom van 8 procent naar zo’n lockbox omleiden. Critici op het forum werpen tegen dat daarmee maar één kraan wordt dichtgedraaid, terwijl de grotere stroom van 12 procent blijft lopen. Voorstanders zien juist daarin het voordeel dat de community voortaan zelf over elke uitbetaling beslist.

Wie bij Zcash mag stemmen: coinholders, ZCAP en communitypanels

Er is niet één stemming, maar er lopen meerdere peilingen naast elkaar. De coinholders stemmen met hun coins, waarbij 1 ZEC gelijkstaat aan één stem. Daarnaast worden communitypanels bevraagd, vooral het Zcash Community Advisory Panel (ZCAP), een kring van communityleden die de Zcash Foundation raadpleegt over governancevragen. Ook ZecHub en meerdere regionale Zcash-gemeenschappen doen mee aan zulke peilingen.

Belangrijk is de status van de uitslag. Shielded Labs benadrukt op de eigen governancepagina dat het om peilingen gaat en niet om bindende stemmingen. Zcash heeft geen on-chain mechanisme dat wijzigingen automatisch doorvoert. De uitslagen gaan op in een ruwe consensus, dus brede instemming over meerdere groepen heen. Op het forum werd eraan herinnerd dat ook alle peilingen samen maar een deel van de betrokkenen weergeven. Bij de ronde van september brachten volgens een analyse op het forum ongeveer 2,4 miljoen van circa 3,6 miljoen stemgerechtigde ZEC een stem uit.

Stemmen met Zodl, Vizor of Zkool: zo werkt de coinholder-peiling

Sinds dit jaar loopt de coinholder-peiling rechtstreeks in de wallet. Volgens Shielded Labs ondersteunen momenteel de wallets Vizor, Zodl en Zkool het stemmen, en hardwarewallets van Keystone werken samen met dit systeem. In Zodl open je daarvoor de instellingen en kies je het onderdeel voor de coinholder-peiling, lees je daar de voorstellen met de gelinkte ZIP’s en breng je vervolgens een afgeschermde stem uit. Een ZIP (Zcash Improvement Proposal) is het formele document waarin een protocolwijziging wordt beschreven.

Je coins verlaten daarbij de wallet niet. De stemmen komen op een eigen voting chain terecht en niet als transactie op de Zcash-blockchain. Volgens Zcash Labs zien de validators niet hoeveel ZEC achter een stem zitten en kunnen ze geen hoeveelheid aan een antwoord koppelen. Elke stem wordt bovendien opgesplitst in 16 niet te koppelen deelstemmen, pas aan het eind worden de totalen per antwoord zichtbaar. Wie ook de verbindingsgegevens wil beschermen, kan Tor of een vpn gebruiken, omdat de RPC-dienst van een wallet zoals bij elk normaal gebruik het IP-adres kan zien.

Hoe de vorige rondes precies verliepen, beschreven we in onze handleiding bij de NU7-stemming van afgelopen zomer. De basislogica blijft waarschijnlijk gelijk, de details van de novemberronde zijn echter nog niet bekend.

Snapshot en Ironwood-pool: welke ZEC in eerdere rondes telden

Bij de NU7-stemming afgelopen zomer telde een snapshot, een vastgelegde blokhoogte waarop het saldo wordt vastgesteld. Wie op dat moment uitgeefbare, afgeschermde ZEC in de Ironwood-pool aanhield, mocht stemmen. Daarna mochten de coins weer worden verplaatst. Bij de allereerste walletronde in juni moesten de ZEC zelfs tot een peildatum in Zodl of op een Keystone staan, later overgezette coins telden niet mee.

De Ironwood-pool is de nieuwe afgeschermde pool van Zcash. Hij ontstond nadat in de Orchard-pool een kritiek lek was gevonden waarmee in theorie vals geld had kunnen ontstaan. De oude pool werd verzegeld, en saldi verlaten hem alleen nog via een zogeheten turnstile, die voorkomt dat er meer ZEC uitkomen dan er ooit in zijn gegaan. Afgeschermd betekent dat afzender, ontvanger en bedrag van een transactie versleuteld zijn.

Voor de novemberronde hadden de organisatoren tot 12 november nog geen snapshothoogte en geen poolvoorwaarden gepubliceerd. Tot nu toe zijn alleen het tijdschema en het concept van de vragen bekend. Omdat de snapshot bij eerdere rondes vóór de opening lag, is het verstandig het saldo nu al voor te bereiden in plaats van op de aankondiging te wachten.

ZEC op de exchange: saldo bij het handelsplatform telt niet mee bij de coinholder-stemming

Staan je ZEC op een cryptobeurs, dan beheert de beurs de privésleutels. Alleen wie de sleutels heeft, kan met de coins stemmen in een wallet die stemmen ondersteunt. Wil je meepraten, dan moet je je ZEC dus naar een eigen wallet halen. De voorwaarden voor opnames qua netwerk, minimumbedrag en kosten verschillen sterk per aanbieder, en lang niet elke exchange biedt ZEC aan.

Veel handelsplatforms betalen ZEC uit naar een transparant adres, dus een adres waarvan de bewegingen openbaar zijn, zoals bij Bitcoin. In de wallet scherm je het saldo daarna af met een aparte transactie. Trek daar wat tijd voor uit, want de transactie moet worden bevestigd en de wallet moet synchroniseren. Vlak voor een peildatum kom je dan snel onder druk te staan.

Hardwarewallet of app

Voor grotere bedragen is een hardwarewallet de veiligere keuze, omdat de privésleutel het apparaat nooit verlaat. De Keystone is volgens Zcash Labs compatibel met het stemsysteem, je hoeft de coins daarvoor niet van de hardwarewallet te halen. Waarin gangbare apparaten verschillen in prijs en bediening, laat onze vergelijking van hardwarewallets zien. Wie maar een klein bedrag heeft, kan met een app als Zodl uit de voeten, maar moet de herstelzin net zo zorgvuldig offline bewaren.

Een overboeking tussen je eigen wallets is geen verkoop, maar de kleine netwerkkosten voor het afschermen betaal je in ZEC; wat dat voor je aangifte betekent, lees je in ons overzicht van crypto en belasting.

NU 7.1 en ruwe consensus: waarom de uitslag niet automatisch geldt

De organisatoren willen de uitslag kort na 30 november publiceren en dan beoordelen of er een ruwe consensus voor een voorstel ontstaat. Alleen dan werken de ontwikkelteams en de miners samen aan een netwerkupgrade met de naam NU 7.1 en leggen ze een datum vast. Het hoofddoel van NU 7.1 is het doorvoeren van de aangenomen ZIP. Grotere vernieuwingen en wijzigingen aan het transactieformaat sluiten de organisatoren voor deze upgrade uit, kleinere verbeteringen zijn mogelijk als de teams ze op tijd veilig kunnen afronden.

Een datum voor NU 7.1 is er daarom nog niet. Op het forum eisen sommige deelnemers bovendien dat technische vragen zoals de bloktijd en de financieringsvraag los van elkaar kunnen worden doorgevoerd, zodat niemand een wijziging alleen in een pakket met een andere krijgt. Hoe de organisatoren omgaan met tegenstrijdige meerderheden, bijvoorbeeld als twee onverenigbare voorstellen allebei veel steun krijgen, is ook nog open.

Gevolgen voor de ZEC-koers: aanbod, subsidiegeld en onzekerheid

ZEC noteerde donderdagochtend volgens CoinGecko rond 990 dollar, ongeveer 895 euro. Zoals we dinsdag meldden, verloor ZEC toen in minder dan twee uur 16 procent en zakte naar 1.003 dollar. De subsidiestrijd was de afgelopen weken een van de oorzaken van de schommelingen. Een akkoord kan deze onzekerheid verkleinen, een krappe of tegenstrijdige uitslag kan haar verlengen.

Voor een stijging pleit volgens de voorstanders van het compromis dat 50.000 ZEC blijvend worden stilgelegd en dat de lopende subsidiestroom voortaan aan instemming gebonden is. Daartegenover staat het argument van de ZAP-aanhangers dat een goed gevuld subsidiefonds de verspreiding van Zcash versnelt en daarmee op lange termijn meer waard is dan een verkrapping van het aanbod. Welke kant gelijk krijgt, valt niet te voorspellen. Wie ZEC heeft, doet er daarom goed aan de stemming te zien als een gebeurtenis met open uitkomst en geen positie alleen op één bepaalde uitslag af te stemmen.

Zcash-stemming: zorg dat je wallet uiterlijk 16 november klaarstaat

Wie in de novemberronde wil meepraten, wacht beter niet tot de laatste dag. Drie stappen volstaan om voorbereid te zijn:

1. Wallet kiezen: installeer of update een wallet met stemfunctie zoals Zodl, Vizor of Zkool. Voor grotere bedragen loont een Keystone of een ander apparaat uit de vergelijking van hardwarewallets, voor dagelijks gebruik volstaat een betrouwbare softwarewallet.
2. ZEC opnemen en afschermen: zet je saldo van de exchange over naar je eigen wallet en scherm het daar af. Vergelijk vooraf de opnamekosten van je aanbieder.
3. Bewijzen bewaren: noteer de opnamebevestiging en de netwerkkosten, zodat de geschiedenis van je bezit herleidbaar blijft. Wat je daarbij voor de belasting bijhoudt, staat in ons overzicht van crypto en belasting.

Let in de dagen voor 16 november op de aankondigingen op het Zcash-forum. Daar worden de definitieve vragen en, als die er is, de snapshot voor deze ronde gepubliceerd.

(Per 12 november 2026. Dit artikel is geen beleggingsadvies. Koersen en tarieven veranderen; controleer de voorwaarden bij de aanbieder voordat je koopt.)